Het is ineens hard gegaan met de prijs van suiker. In minder dan een maand accelereerde de suikerprijs met bijna 30%: van het dieptepunt op 26 september naar een nieuw hoogtepunt over de laatste negen maanden op 25 oktober. Ondanks deze scherpe toename staat de prijs nog zo’n 12% onder het punt van 1 januari van dit jaar. Wat gaat de richting van de prijs op de korte termijn bepalen?
Bron: ABN-AMRO, Prijstrend van sioler versis de Braziliaanse real
Beweeglijkheid suikerprijs
Met de recente scherpe prijsstijging is de beweeglijkheid van de suikerprijs in de afgelopen maand opgelopen tot gemiddeld 20%. Dit is ruim boven het gemiddelde over heel 2018 en eveneens boven het gemiddelde op de langere termijn, gemeten sinds 2000. Een combinatie van factoren heeft de prijs en de volatiliteit naar een hoger niveau getild. Niet alleen het sterke herstel van de Braziliaanse real – die sterk correleert met de suikerpijs – heeft hier invloed op gehad, maar ook de ontwikkelingen in de aanbodzijde droegen bij.
Zo viel de suikerproductie in Brazilië – één van de grootste producenten wereldwijd – zwaar tegen: de output van suiker daalde in het seizoen 2018/2019 met 9 miljoen ton. Droog weer tijdens de groeiperiode van suikerriet in het tweede kwartaal zorgde voor een daling van de landbouwopbrengsten met 10%. Daarnaast werd een groter deel van de oogst gebruikt voor de productie van ethanol in plaats van voor suiker. De reden hiervan is dat de productie van ethanol een stuk lucratiever is geworden. De zwakke real zorgde er namelijk voor dat de import van benzine duurder werd, wat de vraag naar ethanol stimuleerde.
Suikerprijs bleef laag
Daarnaast bleef de suikerprijs relatief laag en dat hield de marge op suiker een stuk lager dan die op ethanol. Door de omschakeling van suikerproductie naar ethanolproductie in Brazilië werd India ineens de grootste suikerproducent ter wereld. India heeft beleid ingevoerd ter bescherming van boeren tegen te lage prijzen op het moment dat de oogst exceptioneel hoog ligt, de zogenoemde ‘bumper crop’-perioden. Ook hebben de Indiase subsidies ten behoeve van de export de laatste tijd eveneens voor flinke prijsdruk gezorgd.
Medio oktober werd echter bekend dat India te maken had met een wittelarvenplaag die voor flink wat schade aan de oogst gaat zorgen. Daarmee zijn de verwachtingen van de Indian Sugar Millers Association voor de komende oogst naar beneden bijgesteld. Nu wordt uitgegaan van een 9% lagere oogst ten opzichte van het vorige seizoen. Maar ook Europa had zijn problemen met de oogst. Er kon relatief laat worden gezaaid vanwege aanhoudende kou, de lente bleek te nat en de zomer was uiteindelijk te droog. Dat zijn bij elkaar geen goede omstandigheden en daardoor daalden de landbouwopbrengsten sterk.
Voedingsbodem
De voedingsbodem voor de recente prijsrally zijn dus vooral de negatieve ontwikkelingen aan de aanbodzijde in Brazilië, India en Europa. Door de tegenvallende output van suiker in deze gebieden is de verwachting voor het uiteindelijke overaanbod naar beneden bijgesteld. Nog voor deze aanbodwijzigingen gingen investeerders uit van een prijsdaling en het aantal short posities bereikte een record. Investeerders kochten circa 10 miljoen ton terug die ze eerder ‘short’ hadden verkocht. Dat versterkte de prijsrally. Aan de vraagzijde is het perspectief iets beter. De mondiale geraffineerde suikermarkten worden al enige jaren gekenmerkt door een groei van de vraag. Wel neemt dat groeitempo jaarlijks af.
Bron: OECD, Groei van de vraag naar suiker
De consument in ontwikkelde landen realiseert zich meer en meer dat overmatige consumptie van suiker leidt tot gezondheidsproblemen. Dit is een belangrijke reden voor de jaarlijkse afname van de consumptie per hoofd van de bevolking in vooral Europa, Australië, Nieuw Zeeland en Japan. In deze landen is de concurrentie met suikervervangers relatief hoog.
Opkomende economieën
Voor groei van de vraag naar suiker moet vooral naar de opkomende economieën gekeken worden en dan met name naar landen in Azië, zoals Indonesië, China, India en Zuid-Korea. Dit is overigens geheel lijn met de toename van het welvaartsniveau van de consument in deze landen, de opkomst van de middenklasse en de toename van de consumptie van gefabriceerde voedselproducten in dit werelddeel.
Per saldo denken wij dat het niet realistisch is dat de suikerprijs op korte termijn herstelt naar zijn niveau van 1 januari 2018. Daarvoor is de fundamentele basis nog niet optimaal. Het overaanbod blijft, ondanks de problemen aan de productiezijde. Dit zorgt ervoor dat de prijs richting het einde van 2018 net onder de 13 USDcents per pond (lb) zakt. Voor 2019 gaan wij uit van een meer stabiele prijstrend, mede door de aanhoudende groei van de vraag vanuit opkomende markten.
Bron: ABN-AMRO, 07-11-2018
