Momenteel kunnen veel verschillende kleuren geel in suikerbieten voorkomen. Naast vergeling door vergelingsziekte, is er ook vergeling te zien door zuurstofgebrek/verzadiging door veel neerslag, nutriëntengebrek, bodemschimmels, aaltjes, rhizomanie en wantsen. Dit bericht geeft een overzicht van de meest voorkomende oorzaken van geelverkleuring van bietenbladeren in augustus en september.
Vergeling kan op diverse manieren zichtbaar zijn. Zo kan het pleksgewijs voorkomen, over het hele perceel, op individuele planten, of langs bomen of bossen. De plekken waar de symptomen op een perceel aanwezig zijn, maar ook de symptomen aan de bladeren zelf, geven belangrijke informatie om de verschillende oorzaken van elkaar te kunnen onderscheiden. Bij verkleuring van de bladeren is het aan te raden voorzichtig met een schop de bieten uit de grond te halen en ook de wortels te bekijken op aanwezige symptomen.
Planten of plekken vergelingsziekte
Op verschillende percelen zijn planten met vergelingsziekte zichtbaar. Planten met vergelingsziekte kunnen solitair voorkomen op een bietenperceel of in scherp afgeronde ronde plekken. Vergelingsziekte, dat wordt veroorzaakt door de virussen BYV, BMYV en BChV, wordt hoofdzakelijk overgebracht door de groene perzikluis en de sjalottenluis. Symptomen worden ongeveer zes tot acht weken na infectie zichtbaar.
In het begin worden de planten lichter van kleur en kleuren vervolgens geel. Het schadebeeld lijkt dan sterk op magnesiumgebrek. Planten met vergelingsziekte voelen echter leerachtig aan, daarnaast zijn de bladeren dikker en brozer dan bij magnesiumgebrek. Bij planten die zijn aangetast door vergelingsziekte, kleuren alleen die bladeren geel, die jonger zijn dan het blad waarop de infectie heeft plaatsgevonden.
Zuurstofgebrek door neerslag
Op percelen waar deze zomer veel regen is gevallen kleuren de bieten bleekgroen tot geel. Veelal is zuurstofgebrek hier de oorzaak van. Doordat de bodem kan verzadigen bij hevige buien, wordt zuurstof uit de poriën verdrongen en ontstaan zuurstofarme of -loze omstandigheden. De wortels, of een deel hiervan, kunnen zwart verkleuren. De opname van voedingsstoffen wordt hierdoor beperkt. De bleke loofkleur heeft veel weg van een stikstoftekort.
Magnesium- en kaliumgebrek
Gebreksziekten, zoals magnesium- en kaliumgebrek kunnen ook voor geelverkleuring van de bladeren zorgen. Bij magnesiumgebrek betreft het vaak geelverkleuring tussen de nerven. Bij kaliumgebrek krullen de bladranden naar binnen en worden bruin, terwijl de rest van het blad juist donkergroen van kleur is.
Geel door wortelaantastingen
Er zijn ook diverse ziekten en plagen die de wortel aantasten, zoals:
- Rhizoctonia
- Aphanomyces
- Stengelaaltjes
- Wortelknobbelaaltjes
- Bietencysteaaltjes.
Als de wortel is aangetast, ontstaan vaak allerlei gebreken aan de bladeren bovengronds. Daarnaast kan ook de bodemschimmel verticillium makkelijker binnendringen, waardoor verwelkingsziekte kan optreden.
Individuele planten
Bij verkleuring van individuele planten betreft het meestal aantasting door rhizomanie of wantsen. Bij rhizomanie worden de planten lichtgroen van kleur. De eerste zogenaamde blinkers zijn eerder deze zomer al gespot. De rhizomaniesymptomen zijn (licht)geel blad met een gestrekte, steile bladsteel, waardoor de bladeren meestal boven het gewas uitsteken. Echter, als er veel blinkers bij elkaar staan vallen ze veel minder goed op.
Wantsenschade is vaak zichtbaar in de buurt van bomen en bossen. Wantsen prikken de bladeren aan, waarbij vooral de bladtoppen geelverkleuren en op de achterzijde zwarte streepjes zichtbaar zijn in de hoofdnerf.
Bron: IRS
