De uienteelt is belangrijk voor akkerbouwer Bote Terpstra. Van augustus tot juni is Terpstra Akkerbouw druk met de uien. Van de plantuien in augustus tot en met het sorteren en afleveren van de laatste bewaaruien in juni. Terpstra levert de uien gedurende het seizoen tegen vaste prijsafspraken uit aan diverse retail afnemers.
Kansen pakken in de uienteelt
Terpstra teelt 9 hectare plantuien en 41 hectare zaaiuien. Dit jaar is hij, onder teeltbegeleiding van Hoogland, gestart met 25 hectare uienteelt op ruggen met het ras Red Tide. Het gewas staat er knap bij. Uniform in de rij met veel groen loof en weinig gele bladpunten. Veel bollen gaan al richting de 60 millimeter ziet Terpstra. “We zijn er nog niet, we moeten ze nog vijf á zes weken aan de groei houden en zien dat we de meeldauw de baas blijven”.
Stuurbaarheid
Met een gemiddelde gift van 3 tot 5 millimeter water per dag en een wekelijks afgepaste meststoffengift direct in de wortelzone, is er geen belemmering voor een goede doorgroei. Van dit gewas mag verwacht worden dat het met een sluitend wekelijks spuitschema weerbaar is tegen de bladschimmels.
“Die stuurbaarheid is een groot voordeel van fertigatie. Het geeft een goede en uniforme opstart, zeker belangrijk in een lastig voorjaar. “Het trekt de uien er door,” zo ervaart Terpstra. “Ik stond voor de keuze om te investeren in een extra haspel maar heb voor het zelfde bedrag nu de basisinvestering voor fertigatie bij VGB Watertechniek in aggregaat, hoofdleidingen en doseerunit gedaan. Daarmee kan ik ook 25 hectare uien van water voorzien. Voor komende seizoenen heb ik dan alleen extra kosten aan de driptape”.
Grove uien
De markt vraagt grove uien met een goede hardheid en bewaarbaarheid. “Daar zit de prijs” volgens Terpstra. Bij het inschuren van de uien draait hij standaard de ondermaat kleiner dan 60 millimeter weg voor de export naar Afrika. Door de inzet van fertigatie verwacht hij het aandeel grove uien (> 60 millimeter) te verhogen van 60 procent naar 80 procent, of zelfs 90 procent. “Een meeropbrengst van 20 tot 30 ton per hectare is reëel. Bij 10 ton extra ben ik al uit de kosten”.
Extra werk
Dripirrigatie levert wel extra werk op, waarschuwt Terpstra. Bij de wekelijkse mineralengift vindt er om de drie uur per nieuwe sectie een controle plaats op storingen zoals waterdruk, verstoppingen of een lekkende aansluiting. Het zaaien en driptape aansluiten heeft het hele team vijf extra werkdagen gekost, waardoor ze later met het aardappels planten zijn gestart.
Bij de oogst worden de leidingen met de rug mee het zwad op gerooid. Bij het insteken van een rooigang moeten de leidingen daarom eerst handmatig geheel over de rooimachine heen geleid worden, zodat de rest van de driptape over de rooier loopt en niet tussen de rooimatten verstrikt raakt. De tape ligt dan op of naast het zwad en wordt voor het opladen verwijderd met een draaihaspel en afgevoerd voor recycling.
Benutten capaciteit
Rondom de uien- en aardappelteelt is Terpstra ook, samen met zijn drie zoons en drie medewerkers, actief met loonwerk-, koel-, sorteer en verpakkingswerk voor collega-akkerbouwers. De aanwezige capaciteit in arbeid, trekkers, werktuigen, opslag- en sorteerinstallaties worden in de bedrijfsvoering goed benut.
Voor het sorteerwerk heeft Terpstra geïnvesteerd in Flikweert Quality Graders waarmee nu ook uien gesorteerd kunnen worden. Dat heeft de slagkracht in de verwerking vergroot en qua capaciteit en nauwkeurigheid zit er nog ontwikkeling in naar de toekomst, zo geeft Terpstra aan.
Mechanisatie
In samenwerking met Van der Maar zijn er speciale inzetkappen op de aanaardkappen ontwikkeld om de driptape in te brengen. De ruggen worden afgeplat door drukrollen. Op het rugplateau zijn twee rijtjes uien gezaaid, met daartussen in de driptape op 5 centimeter diepte. Het rooien wil Terpstra uitvoeren met zijn eigen aardappelloofklapper en VSS Amac uienrooier, die drie ruggen per gang op zwad kan leggen.
Black editions
Opvallend zijn de vijf Fendt Black Editions op het bedrijf. Iedere trekker voert zijn eigen werk uit, waarbij het relatief lage eigen gewicht ten opzichte van de pk’s en het werkgemak van de Vario-transmissie de doorslag geven. De relatie met de dealer Meinderts is uitstekend. “De mooie oogstperiode wordt steeds korter. Of het is droog, of het is nat! Als het gebeuren moet, dan moet het gebeuren en als er dan wat is dan moet het snel worden opgelost”.
Nieuwe bewaring
Na de bouwvak start Tolsma Techniek in een bestaande loods met het inrichten van een bewaarplaats met vier nieuwe cellen, voorzien van koeling en condensdrooginstallatie, met een totale capaciteit van 6.200 ton. Twee cellen van 1.400 ton zijn bestemd voor de opslag van uien. Met deze doorontwikkelingen in nieuwe technieken staat Terpstra op ‘pole position’ om met zijn team nieuwe kansen te pakken voor uitbreiding van de uienteelt- en verwerkingsactiviteiten.
Tekst en beeld: Jan Geert Vedelaar
