De mineralenbalans, het vochtgehalte van de bodem, de behoeften van het gewas en de infectiedruk op een perceel verschillen continu. Hoe doe je dan precies het juiste voor het gewas? Het online teeltdashboard Mijn Groei van Van Iperen biedt inzicht in de actuele status van het weer, de bodem, ziektedruk en gewasgroei. Dit helpt telers bij het zo efficiënt mogelijk inzetten van voeding, water en gewasbescherming in de teelt van aardappelen en zaaiuien. “Droogtestress verwacht? Dan krijg je een paar dagen van tevoren een melding.”
Hoe verder je achter de komma kunt werken met precisielandbouw, hoe belangrijker het is om uitgebreide en gedetailleerde informatie over het gewas en het specifieke perceel te hebben. Dit concludeerde Van Iperen begin 2020 met de toepassing van fertigatie, waarmee meststoffen en water precies op het juiste moment en op de juiste plek kunnen worden toegediend. Daarom werd in hetzelfde jaar gestart met de bouw van het online teeltdashboard Mijn Groei dat met behulp van modellen de actuele stand van aardappelen en zaaiuien monitort. Vervolgens kunnen teeltbeslissingen worden gemaakt, nu én tot zeven dagen vooruit.
De nodige hectares zijn inmiddels gedekt met Mijn Groei, dus tijd om de kansen van deze tool in kaart te brengen met Bram van Oers, Specialist Precisielandbouw bij Van Iperen. “De behoeften aan water en meststoffen verschillen gedurende het seizoen, maar ook hoe gewassen dit kunnen opnemen via het wortelstelsel. Dit is afhankelijk van de toestand van de bodem, maar ook de uitgebreidheid van het wortelstelsel. Met Mijn Groei wordt dit allemaal gekoppeld in één advies waarmee je precies kunt geven wat het gewas nodig heeft. Dit resulteert in een vitaler en weerbaarder gewas, met aan het eind van de rit een meeropbrengst en betere kwaliteit.”
Modellen
Mijn Groei werkt op basis van drie modellen: een weermodel, bodemmodel en gewasgroeimodel. Het weermodel bundelt informatie over de neerslag, verdamping van de bodem en van het gewas, temperatuur en windkracht, eventueel gekoppeld aan een weerstation of regenmeter. Het bodemmodel voegt hier perceelspecifieke informatie aan toe over de opbouw van de bodem, ligging en diepte van het drainagesysteem. “De bodem wordt als het ware onderverdeeld in lagen van tien centimeter, met behulp van bestaande grondwatermodellen”, legt Van Oers uit. Dit wordt aangevuld met informatie over de mineralenbalans en mineralisatie gedurende het seizoen. De teelthistorie van de afgelopen vier jaar vormt hiervoor de uitgangspositie, waarbij het organisch stofgehalte door de teelten heen wordt gevolgd. De aanvoer van organische mest, de oogstresultaten en de biomassa worden in het model omgerekend naar de huidige voorraad in de bodem.
Al deze factoren samen vormen het gewasgroeimodel. Hiervoor is de afgelopen vijf jaar samengewerkt met een externe partij die ruime ervaring heeft in het vertalen van wetenschappelijke kennis naar de agrarische praktijk. Van Oers vertelt: “We monitoren tweewekelijks de gewasstand. Hierdoor weten we veel over de groei en bijbehorende behoeften van gewassen.” In de loop der jaren zijn deze metingen uitgerold over het hele land, waardoor Mijn Groei toepasbaar is op verschillende grondsoorten, bemestingsstrategieën, teeltsystemen en rassen. “Ieder perceel is anders, maar het kan voor veel gebieden en situaties worden ingezet. Het werkt echt perceels-, gewas- en rasspecifiek. Daarnaast bouwen we Mijn Groei steeds verder uit. Dit jaar werken we bijvoorbeeld aan een uitbreiding met de teelt van eerstejaars plantuien en tulpenbollen.”
Sturen op water
Van Oers opent Mijn Groei op zijn computer. Een grafiek toont de groeicurve, dagelijkse productie en voorspelde eindopbrengst. Als voorbeeld pakt hij de watergift erbij. “Als droogtestress eraan zit te komen, krijg je een melding uit Mijn Groei. De grafiek met het beschikbare vocht voor het gewas zal binnen enkele dagen onder de kritieke waarde zakken. Dan kun je beslissen wanneer je start met irrigeren, hoeveel, of wanneer je opnieuw moet irrigeren. Zo zet je in op optimale groei van het gewas.” Daarnaast helpt dit advies bij het effectief inzetten van biostimulanten die ondersteuning geven bij droogtestress. “In dit voorbeeld kun je goed zien hoe Mijn Groei werkt. De watergift is het resultaat van neerslag, verdamping, bodemstructuur, gewasgroei en irrigatie. Al deze factoren samen bepalen wat je aan het gewas moet geven en wanneer.”
Gerichter en exacter bijbemesten
Een tweede grafiek laat het verloop van de mineralenbalans gedurende het seizoen zien, wat betreft de bladinhoud aan stikstof en kalium: het optimale gehalte voor het gewas, de actuele status en het minimum. Het model houdt daarbij rekening met wat de bodem levert op basis van de historie en de eigenschappen van het perceel. “Zit je onder het minimum, dan moet je meststoffen bijgeven, maar als je er regelmatig bovenuit schiet, kun je deze kennis meenemen naar het volgende seizoen”, laat Van Oers weten. “Is het verstandig om je bemestingsstrategie aan te passen met bijvoorbeeld kleinere mestgiften? Dit zorgt ervoor dat je bemest naar gewasbehoefte, uitspoeling vermindert en het gewas uiteindelijk zoveel mogelijk haalt uit de mestgift.”
In NV-gebieden, met minder stikstofruimte, is deze manier van werken een uitkomst. Maar ook voor de lange termijn verwacht Van Oers dat dit bijdraagt aan een toekomstbestendige akkerbouw. “Er ligt vanuit de overheid veel druk op het mestgebruik. Er zal naar verwachting niet meer bemestingsruimte bij gaan komen. Dus dan wil je wel dat wát je kunt geven, je zo nuttig mogelijk inzet. Dat geldt ook voor de toepassing van gewasbeschermingsmiddelen en het bijbehorende stukje bewijslast. Je kunt met data laten zien dat de dingen die je hebt gedaan echt nodig zijn geweest voor een gezond gewas. De behoeften van hetzelfde gewas kunnen immers behoorlijk verschillen tussen meerdere jaren. Het onderbouwen van je keuzes geeft extra vertrouwen.”
Spuitadvies
In samenwerking met AgroVision geeft Mijn Groei sinds dit jaar ook een spuitadvies op basis van een Beslissingsondersteunend Systeem (BOS). “Snelle loofgroei verkort het spuitinterval van fungiciden. De weersomstandigheden en -verwachtingen bepalen daarnaast het eventuele risico op infectie. Dit is samengebracht in het spuitadvies, waarvoor je ook een melding kunt krijgen”, aldus Van Oers. “Dit is nu precies waar Mijn Groei goed in is: de (loof)groei exact berekenen. Hierdoor is de voorspelling van BOS nauwkeuriger en steviger onderbouwd. Daarnaast kun je in Mijn Groei de middelenregistraties invullen, wat gekoppeld is aan AgroVision Crops, zodat je dit maar één keer hoeft te doen.”
In de praktijk
Wat doet deze manier van werken voor telers in de praktijk? Levert het niet alleen maar meer werk op? “Nadat je informatie over de percelen hebt ingevuld, worden de modellen gedurende het seizoen automatisch ingeladen. Natuurlijk blijf je wel zelf bespuitingen, mestgiften en watergiften registreren, want anders kloppen de adviezen niet meer.
Wat Mijn Groei vooral doet, is inzicht bieden. Als er droogtestress aankomt, krijg je een paar dagen van tevoren een melding. Op je telefoon kun je tussendoor even kijken hoe het ervoor staat op een perceel, of je gaat er later uitgebreider voor zitten met je laptop. Het is maar net wat je wilt.” Ook hoeven telers niet direct hun hele bedrijfsvoering om te gooien, wanneer ze gebruikmaken van Mijn Groei. “Het laat vooral mogelijkheden zien, waar je vervolgens met je teeltadviseur over kunt sparren. Je kunt zo diep in de analyses duiken als je wilt, maar ook zelf er makkelijk mee sturen.”
Voor klanten van Van Iperen is Mijn Groei voorlopig kosteloos beschikbaar. “Volg gewoon een seizoen een teelt via Mijn Groei en zie hoe de verschillende modellen door een seizoen heen verlopen”, adviseert Van Oers. “Of probeer deze tool eens uit voor één parameter, bijvoorbeeld alleen de watergift, als je de stap nog te groot vindt.”
Uitbouwen naar nieuwe teelten
Vorig jaar is Mijn Groei geïntroduceerd, na vijf jaar aan de modellen te hebben gewerkt. Inmiddels zijn de eerste 75 telers gestart, wat neerkomt op 150 percelen. Gezien de groeiende vraag verwacht Van Iperen dat dit komend jaar zal groeien naar 500 percelen die op basis van Mijn Groei zijn gestuurd. De focus bij Van Iperen ligt op dit moment op het ondersteunen van gebruikers en het verder uitbreiden van dit teeltdashboard naar meerdere teelten. “Volgend jaar hopen we opnieuw extra teelten op te kunnen nemen in Mijn Groei, maar hiervoor zullen we eerst veel nieuwe data moeten verwerven”, aldus Van Oers. “Het doel is om uiteindelijk alle teelten onder de paraplu van Mijn Groei te kunnen laten vallen, zodat je de volledige mineralenbalans door de jaren heen op een perceel kunt volgen.”
Tekst: Kim Sjoers
Beeld: Van Iperen
