De bruto-opbrengst van consumptieaardappelen zal in 2026 volgens de voorlopige oogstraming 17 procent lager zijn dan een jaar eerder. De oogst van zaaiuien is volgens de verwachting 15 procent minder. Ondanks de droogte in 2026 zijn de opbrengsten te vergelijken met een langjarig gemiddelde van tien jaar.
Van beide gewassen werd in 2025 nog een recordopbrengst geoogst. De opbrengst van suikerbieten is dit jaar lager dan gemiddeld, vooral door krimp van het areaal. Dat blijkt uit de voorlopige oogstraming akkerbouw van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
Door een grote oogst was er in 2025 een overschot aan aardappelen. Daardoor zijn akkerbouwers in 2026 minder aardappelen gaan telen. De oppervlakte (het areaal) consumptieaardappelen was dit jaar met 70,3 duizend hectare daarom ook relatief laag.
De bruto-opbrengst per hectare wordt met 49,5 ton bijna drie procent lager geraamd dan een jaar eerder. De totale bruto-oogst komt hiermee op 3,5 miljoen ton, dat is 17 procent minder dan in 2025 maar ligt wel in lijn met de opbrengst van de afgelopen tien jaar.
Kleiner areaal en lagere opbrengsten zaaiuien
Het areaal zaaiuien nam lange tijd toe, maar lijkt zijn plafond te bereiken. Het areaal is ten opzichte van 2025 met één procent gedaald naar 32,6 duizend hectare. Deze afname wordt veroorzaakt doordat de oppervlakte rode zaaiuien met 15 procent afnam. Gele zaaiuien werden weer twee procent meer geteeld.
De bruto-opbrengst per hectare van zaaiuien wordt in 2026 geschat op 45,7 ton, 14 procent minder dan vorig jaar. Voor gele zaaiuien wordt een daling van bijna 15 procent verwacht, voor rode zaaiuien een daling van 13 procent.
De totale bruto-oogst zaaiuien wordt geraamd op 1,5 miljoen ton, 15 procent minder dan vorig jaar. Hiervan zijn 1,3 miljoen ton gele zaaiuien en 0,2 miljoen ton rode zaaiuien. Vanwege de krimp van het areaal is de oogst van rode zaaiuien 25 procent kleiner. Die van gele zaaiuien is 12 procent lager.
Niet eerder zoveel tweedejaars poot- en plantuien
De bruto-opbrengst van tweedejaars poot- en plantuien is negen procent hoger. Niet eerder werden er zoveel tweedejaars poot- en plantuien geteeld; 7,0 duizend hectare. De bruto-opbrengst per hectare ligt vijf procent lager.
Tweedejaars poot- en plantuien worden het eerste jaar opgekweekt, geoogst en in het voorjaar van het tweede jaar opnieuw uitgezet. Doordat de plant zich al heeft kunnen ontwikkelen kan hij eerder worden geoogst en zijn deze uien minder lang blootgesteld aan de hitte en droogte deze zomer.
Hogere uitval uien door extreme weersomstandigheden
De totale uitval van zaaiuien en tweedejaars poot- en plantuien is in 2026 mogelijk hoger vanwege grotere kans op ziektes door onder andere bacteriën en schimmels. Dit kwam mede door weersextremen zoals droogte, zware regenval of hagelbuien. Ook kunnen er minder gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt. Bij uitval gaat het om uien die wel geoogst zijn maar niet geschikt zijn voor verdere verwerking.
1,2 miljoen ton minder suikerbieten
In 2026 moeten er minder suikerbieten geproduceerd worden vanwege een combinatie van Europese maatregelen. Die moeten overschotten tegengaan en evenwicht brengen in de suikermarkt. Daarom zijn er voor telers areaalbeperkingen opgelegd en is het areaal suikerbieten bijna 12 procent kleiner dan vorig jaar. De bruto-opbrengst per hectare wordt geraamd op 86,0 ton
De totale bruto-opbrengst komt hiermee op 6,0 miljoen ton, bijna 17 procent minder dan vorig jaar.
Voorlopige en definitieve oogstramingen
Eind juni heeft het CBS cijfers gepubliceerd over het beteelde areaal van de akkerbouwgewassen. Bij deze cijfers komen nu de verwachte opbrengsten per hectare. Deze zijn door experts geraamd op basis van de laatst beschikbare informatie.
Experts zeggen dat er grote verschillen in opbrengsten zijn tussen percelen die wel of niet beregend kunnen worden. 33 procent van de akkerbouwers heeft in de gecombineerde opgave aangegeven eigen installaties te hebben om landbouwgrond mee te kunnen beregenen, gehuurde en geleende installaties tellen hierbij niet mee. Welke percelen daadwerkelijk zijn beregend en in welke mate, is niet bekend.
Op basis van het beteelde areaal en de verwachte opbrengsten per hectare berekent het CBS de bruto-opbrengsten. De definitieve oogstcijfers van 2026 worden eind januari 2027 bekendgemaakt. Deze zijn gebaseerd op een enquête onder akkerbouwbedrijven.
Bron: CBS
