In het pittoreske dorpje Nieuw-Scheemda in Groningen heeft de 56-jarige Harm Engel Mellema een multifunctionele graanopslag laten bouwen. Geen buitensilo, maar een authentieke schuur die past bij het aangrenzende woonhuis dat al drie generaties door de familie wordt bewoond. De schuur bevat een hypermoderne graanopslag van circa 2000 ton met drooginstallatie en stortput. Daarnaast is er een grote opslagruimte waar machines kunnen staan, stro kan worden opgeslagen, maar bijvoorbeeld ook gebruikt zou kunnen worden voor een caravanopslag. Mellema is duidelijk in zijn nopjes met het bouwwerk: “Er stond altijd een schuur op deze plek en we wilden geen externe graansilo. Deze schuur is niet alleen functioneel, hij past ook nog eens prachtig in het landschap.”
Specialisten
Voor de begeleiding en realisatie van de graanopslag schakelde hij het bedrijf Jansen & Heuning in. Vertegenwoordiger Bart Klimp komt uit de buurt en liet zelf onlangs ook een nieuwe schuur bouwen. Bovendien is het Groningse bedrijf een gerenommeerde naam als het gaat om bouwbegeleiding bij agrarische opslagschuren. Allemaal redenen voor Mellema om met dit bedrijf in zee te gaan. “Het eerste punt van discussie was het al dan niet plaatsen van een stortput. Aan dat concept zit wel een prijskaartje, maar als je iets doet moet je het goed doen. We hebben gekozen voor een in het werk gestorte betonnen bak. In deze waterdichte bak is de stalen stortput opgehangen. In de betonnen kelder kun je dus om de put heen lopen. Dit systeem heeft in onze situatie zoveel voordelen dat we daar snel uit waren.”
Belangrijkste voordeel: het drypit-systeem is honderd procent waterdicht. Doordat de stortpunt los in de bak hangt is hij vrij van grondwater. “Daar was ik op voorhand al van gecharmeerd”, aldus Mellema. “Logistiek paste een overrijdbare put ook minder goed bij onze schuur.
Bandtransporteur met afwerpwagen
Er werd gekozen voor een bandtransporteur in de nok van de graanschuur. Deze is voorzien van een afwerpwagen zodat het graan op elk gewenst punt van de band wordt geworpen. Om toch vario te kunnen lossen kan later nog een dwarsband geplaatst worden die ook links en rechts kan afvullen. Mellema: “De band is met name gekozen wegens het flexibel afvullen; bij een kettingtransporteur heb je slechts een paar vaste punten waar je kunt lossen. We telen honderdvijftig hectare wintertarwe en hebben maximaal vijftienhonderd ton in opslag. Daarom is er voor een band gekozen. Er is nog wel gesproken over een verspreider onder de band, maar dat zorgt voor veel stofontwikkeling en dat willen we niet.”
Flexibiliteit bij het drogen
Bij het drogen van het graan is er een wezenlijk verschil tussen een buitensilo en het opslagsysteem waar Mellema voor gekozen heeft. Klimp: “Voor het natte product (achttien procent of meer) is er een tussensilo met droger geplaatst. Hierdoor is de teler een stuk flexibeler. Vooral als er meerdere producten verwerkt worden.”
Mellema: “Ik ben flexibeler met de drooginstallatie omdat ik met mijn grote oppervlakte graan dan eerder kan gaan dorsen en minder afhankelijk ben van het weer. Met deze drooginstallatie kan je met gemak graan van 22 procent vocht terugdrogen naar vijftien procent. Voor een buitensilo is dat percentage veel te nat.” Naast wintertarwe heeft de Groninger ook koolzaad en wintergerst in het bouwplan. Klimp: “Voor mensen die flexibiliteit zoeken bij het drogen is een schuur vaak wel de beste oplossing. Daarentegen is een buitensilo minder arbeidsintensief”, aldus de Jansen & Heuning-adviseur.
Uniek besturingssysteem
De besturing van de droger werd volledig afgestemd op de wensen van Mellema. Het besturingssysteem werd in overleg met de programmeurs van Jansen & Heuning ontwikkeld. Uiteindelijk is daar een uniek besturingssysteem uitgerold die perfect past bij de bedrijfsvoering: “Al mijn wensen zijn hier heel goed in verwerkt. Dat is bijzonder prettig.”
Vulcapaciteit
Ook over het gebruiksgemak is Mellema zeer te spreken: “De vulcapaciteit van de hoofdelevator is honderd ton per uur en wordt automatisch geregeld; dit is afhankelijk van waar het graan heen getransporteerd wordt. De put-elevator is voorzien van een frequentieregelaar waardoor achterliggende transporteurs die een lagere capaciteit hebben met de juiste hoeveelheid gevuld worden. Dankzij het PLC programma hoef ik dus niet meer na te denken of de keuzekleppen nog goed staan of niet. Dat is wel heel prettig!”
Ventilatiebedekking
Bovenin het opslagvak kan een strooitrommel worden geplaatst om optimale bedekking te realiseren. “Investeren in een trommel is ons door Klimp afgeraden. De uitstort van de band is al zo hoog, dat het graan tot op twee meter van de kant afgevuld kan worden. Qua ventilatiebedekking voor de roosters die onder het graan liggen was er via de natuurlijke weg al voldoende bedekking.”
Ondergrondse beluchting
Mellema runt het akkerbouwbedrijf met zijn vrouw en drie kinderen. Er zijn potentiele opvolgers aanwezig. Het bedrijf is met de realisatie van de graanschuur weer helemaal toekomstbestendig: “We hebben gekozen voor ondergrondse beluchting, daarmee is het gebouw duurzamer. De schuur is volledig geïsoleerd. Hierdoor is de kans op condens bijna nihil. Het hele concept van stortput tot ventilatie zorgt ook voor kwaliteitsbehoud van het bewaarproduct. ‘Drupperij’ in het product zorgt voor kieming en daar is nu geen sprake van. De gehele werking van de graaninstallatie geeft mij een hoop arbeidsvreugde en gemoedsrust. We hebben er gewoon heel veel lol in.”
Meer informatie over het bouwen van een in- of uitpandige graanopslag?
Bart Klimp – Jansen & Heuning
Tel. 050 – 2100926
E-mail: bk@jh.nl
Website: www.jh.nl
