Zonne-energie is de toekomst, maar de aanleg van zonneparken gaat nu nog vaak ten koste van akkerbouw doordat ze op landbouwgrond geplaatst worden. Dit levert uiteindelijk problemen op voor de voedselzekerheid en is dus niet wenselijk. Wageningse studenten hebben in opdracht van WUR-ACRRES uitgezocht of het mogelijk is om zonneparken te combineren met akkerbouw.
Combinatie akkerbouw en zonne-energie Uit het onderzoek blijkt dat het combineren van akkerbouw met zonne-energie mogelijk is, maar nog wel veel uitdagingen kent. De Wageningse studenten hebben een aantal knelpunten voor realisatie benoemd: verplaatsbaarheid van de installatie, effecten op het gewas, wetgeving, elektriciteitsaansluiting en de economische haalbaarheid.
Verplaatsbare zonne-installatie
Het combineren van akkerbouw met zonne-energie vergt een zonne-installatie die verplaatsbaar is. Dit om met de gewassen mee te kunnen roteren en ruimte te kunnen maken voor gewashandelingen, zoals bemesten en verzorgen van gewassen. De studenten hebben diverse opties bekeken en beoordeeld, maar ze hebben nog niet het ultieme ontwerp gevonden. Het plaatsen van zonnepanelen in het veld boven het gewas heeft effect op de gewasgroei. Er bleek niet of nauwelijks informatie over de effecten op de opbrengst van het gewas beschikbaar. Dit geldt helemaal voor effecten op gewasgezondheid en productkwaliteit.
De wetgeving kent eisen voor ‘bouwwerken’ in het veld. Een verplaatsbaar zonnepark zal aan dergelijke eisen moeten voldoen. Een ander knelpunt is aansluiting van het zonnepark op een elektriciteitsnet. Veelal zijn er op landbouwkavels geen elektriciteitsaansluitingen aanwezig. De kosten voor een aansluiting zijn kostbaar. Het verplaatsen van het zonnepark over het veld vraagt ook om een flexibel aansluitpunt. De extra kosten van de onderconstructie van een verplaatsbaar zonnepark, de aansluitkosten en de geringere productie, doordat de installatie niet jaarrond op het veld staat, zorgen voor een lastige businesscase. Dit maakt subsidie, zoals SDE, noodzakelijk. In vergelijking met andere vormen van zonne-energie, zoals zonnepanelen op schuren of op vast opstellingen, is een verplaatsbaar zonnepark duurder.
Meer onderzoek
De zoektocht naar een goede en haalbare combinatie van landbouw en zonne-energie gaat onverminderd verder. Daling in kosten van de technische installatie en het vinden van de juiste gewassen bieden het meeste perspectief om combinatie van akkerbouw en zonne-energie in de toekomst mogelijk te maken.
Aanleiding
Aanleiding voor de opdracht aan de Wageningse studenten was een ACRRES-rapport “Wat levert een Zonneweide op per ha?”. Voor ACCRES en een aantal partners was dit het startpunt om de combinatie van zonne-energie met akkerbouw te verkennen. Het zou de oplossing zijn voor het maatschappelijke dilemma zijn: meer duurzame energie, maar niet ten koste van voedselzekerheid en daarnaast een tweede inkomstenbron (gewas- en energieopbrengsten) genereren voor akkerbouwers.
