De prijzen van fossiele brandstoffen en kunstmest stijgen momenteel sterk als gevolg van de onrust in het Midden-Oosten. Voor boeren en tuinders betekent dit direct hogere kosten voor essentiële productiemiddelen zoals diesel, kunstmest en energie. Maar de impact blijft niet beperkt tot het boerenerf: het werkt door in de hele voedselketen en zet de betaalbaarheid van voedsel steeds meer onder druk.
“De land- en tuinbouw staat daarmee opnieuw voor een grote uitdaging. Energie, kunstmest en diesel zijn onmisbaar voor de productie van voedsel. Wanneer deze kosten snel stijgen en onvoldoende kunnen zijn doorberekend, komen marges steeds verder onder druk te staan. Boeren en tuinders vangen dan een onevenredig groot deel van de prijsstijgingen op. Dat is op termijn niet houdbaar en raakt niet alleen de primaire sector, maar de hele keten en uiteindelijk de consument” zegt Ger Koopmans, voorzitter van LTO Nederland.
Oproep aan Den Haag: accijnsvrijstelling voor land- en tuinbouw
Om deze prijsstijgingen te dempen is op korte termijn gerichte ondersteuning nodig. LTO maakt zich extra zorgen nu zij de uitgelekte plannen van het Kabinet zag. In die voorgenomen maatregelen lijkt de agrarische sector vergeten te zijn. LTO ziet voor boeren en tuinders geen kostenverlichting en roept het Kabinet en de Kamer op om dit spoedig te herstellen.
Zoals eerder door LTO is aangegeven is juist een accijnsvrijstelling voor land- en tuinbouwbedrijven niet alleen een effectieve, maar ook een snel uitvoerbare en gerichte maatregel. Met een vrijstelling zijn de directe kostenstijgingen voor brandstofgebruik gedempt, zodat boeren en tuinders kunnen blijven produceren zonder dat de kosten moeten worden doorgezet naar de consument.
Lange termijn: investeren in strategische autonomie
De huidige situatie laat echter zien hoe kwetsbaar het systeem is. Daarom zijn op de lange termijn structurele oplossingen nodig. Investeren in strategische autonomie is cruciaal om minder afhankelijk te worden van fossiele grondstoffen en instabiele internationale markten.
Dat vraagt volgens LTO om:
- Ontwikkeling van kunstmestproductie zonder aardgas en andere fossiele grondstoffen, maar op basis van waterstof en biogas.
- Stimulering van biogasproductie door het toevoegen van monomestvergisters aan de Milieulijsten van MIA/Vamil.
- Versnelling van elektrificatie en stimuleren via de lopende Subsidie Emissieloos Landbouwmaterieel (SEL)-regeling.
- Verruiming van fiscale reserveringsmogelijkheden en subsidie voor duurzame alternatieven zoals kunstmestproductie.
Betaalbaar en duurzaam voedsel
Alleen door nu in te grijpen én tegelijkertijd te investeren in de toekomst, kan de voedselproductie duurzaam en betaalbaar blijven. Dat vraagt om verantwoordelijkheid van de hele keten én om een gericht en doordacht overheidsbeleid, aldus LTO.
Bron: LTO Nederland
