De Europese akkerbouw gaat een uitdagend jaar tegemoet. 2026 dreigt voor veel akkerbouwers een financieel lastig seizoen te worden. Dit blijkt uit een nieuwe akkerbouwupdate van de Rabobank. Stijgende kosten voor kunstmest, brandstof en andere productiemiddelen drukken de resultaten, terwijl opbrengstprijzen daar onvoldoende tegenover staan. Tegelijkertijd keren de hectare-opbrengsten van veel gewassen terug naar een meer gemiddeld niveau na de bovengemiddeld goede oogst van 2025.
Volgens de bank zullen de marges in veel Europese akkerbouwregio’s terugvallen naar het laagste niveau in jaren.
Aardappelen: topjaren voorbij
Voor consumptieaardappelen lijkt de periode van uitzonderlijk hoge prijzen voorlopig voorbij. De vrije markt kreeg in 2025 een flinke tik door een combinatie van hoge hectare-opbrengsten, een groot areaal en tegenvallende export van verwerkte aardappelproducten.
Voor 2026 verwacht Rabobank een kleinere aardappelproductie. In belangrijke aardappellanden als Duitsland, Frankrijk en België krimpt het areaal. Ook in Nederland lijken minder aardappelen te zijn gepoot, mede doordat telers van vrije aardappelen vorig jaar werden geconfronteerd met zeer lage prijzen.
Dat kan later in het seizoen voor enig prijsherstel zorgen, maar daar staat tegenover dat contractprijzen ongeveer 20 tot 25 procent lager liggen dan vorig jaar. Omdat ongeveer 80 procent van de Nederlandse consumptieaardappelen op contract wordt geteeld, verwacht Rabobank dat de financiële opbrengsten uit aardappelen in 2026 lager uitvallen dan in 2025.
Minder bieten moeten suikerprijs ondersteunen
Ook de suikermarkt is veranderd. De hoge suikerprijzen van 2022 en 2023 zijn verdwenen en verwerkers reageren daarop door minder areaal te contracteren. Na een areaalkrimp van ruim tien procent in 2025 zijn er ook voor 2026 opnieuw minder suikerbieten ingezaaid. Omdat de hectare-opbrengsten bovendien terugvallen richting het langjarig gemiddelde, ontstaat een krapper aanbod.
Dat biedt ruimte voor herstel van de suikerprijs, al blijft de ontwikkeling sterk afhankelijk van de wereldmarkt en de productie in landen als Brazilië.
Tarwe profiteert van krapper wereldmarktbeeld
Voor tarwe zijn de vooruitzichten gunstiger. Zowel in Europa als wereldwijd wordt een iets kleinere oogst verwacht. Lagere opbrengsten in delen van Europa, Rusland en de Verenigde Staten zorgen voor een krapper aanbod op de wereldmarkt.
Volgens Rabobank kan dat later in het jaar leiden tot hogere tarweprijzen. Voor graantelers is dat een van de weinige positieve signalen in de huidige markt.
Kunstmest en diesel opnieuw fors duurder
De grootste zorg voor veel akkerbouwers zit echter aan de kostenkant. Sinds begin 2026 zijn de prijzen van kunstmest opnieuw sterk gestegen. Volgens Rabobank liggen de prijzen inmiddels 25 tot 30 procent hoger dan een jaar geleden. Ook diesel is fors duurder geworden. Daarnaast verwacht de bank dat gewasbeschermingsmiddelen op termijn eveneens in prijs zullen stijgen.
Niet iedere ondernemer wordt direct geraakt, omdat een deel van de benodigde middelen al eerder is ingekocht. Toch ziet Rabobank de stijgende inputkosten als de belangrijkste reden waarom de marges verder onder druk komen te staan.
Tweede zwak jaar op rij?
Rabobank verwacht dat de Nederlandse akkerbouwinkomens in 2026 opnieuw onder het tienjaarsgemiddelde zullen uitkomen. Daarmee zou het voor veel bedrijven het tweede opeenvolgende jaar zijn waarin de resultaten achterblijven bij de sterke periode van 2021 tot en met 2024.
Volgens de bank beschikken veel ondernemers nog over financiële buffers die tijdens de goede jaren zijn opgebouwd. Tegelijkertijd wordt het belang van reserves groter, nu kosten stijgen en de kans op weersextremen toeneemt.
Niet alleen prijzen, maar ook risico’s nemen toe
Voor veel akkerbouwers bevestigt de analyse wat al langer voelbaar is op het erf. De uitzonderlijke opbrengstjaren van de afgelopen periode lijken voorbij, terwijl kosten opnieuw oplopen. Tegelijkertijd nemen de risico’s door droogte, hevige neerslag en grillige markten toe.
Daarmee verschuift de focus steeds meer van maximale opbrengst naar risicobeheersing. Bedrijven met een gezonde financiële positie, een doordachte afzetstrategie en voldoende flexibiliteit in het bouwplan lijken de komende jaren het best bestand tegen de toenemende schommelingen in markt en klimaat.
Bron: Rabobank
