Resultaten grootschalige pilot voor akkervogels en stikstofreductie

Afgelopen voorjaar deden 139 akkerbouwers en 5 proefbedrijven mee met een grootschalige pilot voor klaveronderzaai. Door de droogte en verkeerd herbicidengebruik zijn veel percelen mislukt. Toch blijft het animo onder akkerbouwers groot en wil 70 procent van de deelnemers het volgend jaar weer proberen. Ook in 2026 zal Urgenda daarom 75 procent korting geven op speciale klaveronderzaaimengsels.

Deze vergeten landbouwmethode draagt bij aan het verminderen van de stikstofdruk in de landbouw, brengt belangrijke vogelhabitat terug en draagt bij aan klimaat- en biodiversiteitsdoelen.

Nieuwe oude methode

Afgelopen jaar werkte Urgenda samen met landbouwadviseur Sander Bernaerts en vogelexpert Ben Koks aan een onderzoek naar de mogelijkheden om klavers in te zaaien onder gangbaar graan. Klavers onder graan is heel gewoon in de biologische landbouw, maar grote uitzondering in de gangbare graanteelt. Waarom? Omdat men dénkt dat het niet kan. Klavers zijn gevoelig voor de meeste herbiciden en het graan staat dichter op elkaar waardoor de klavers minder licht krijgen, zo is de gedachte.

Maar deze landbouwmethode heeft vele voordelen, voor de boer, de bodem én voor akkervogels. Voor de boer betekent het een betere bodemstructuur, minder werk en een reductie in (kunst)mestgebruik. Voor akkervogels is het graanstoppelveld met het klavermengsel een cruciaal landschap waar zij in het najaar en eventueel winter veel voedsel vinden en zich kunnen verschuilen.

Resultaten

139 akkerbouwers en vijf proefbedrijven deden mee. Op drie van de vijf proefbedrijven mislukte de pilot door droogte, en dat gebeurde helaas ook bij veel deelnemers. 49 akkerbouwers vulden een enquête in waaruit blijkt dat ook hier het merendeel verdroogde.

Ook blijken de klavermengsels gevoeliger voor herbiciden dan gedacht, en hebben de meeste deelnemers zich niet aan de aanwijzingen in de teelthandleiding gehouden. Slechts 20 procent lukte goed, en nog eens 30 procent deels. Toch wil 70 procent van de akkerbouwers volgend jaar weer meedoen, en wil slechts twee procent dit niet. De campagne oogst veel enthousiasme en waardering.

Leerpunten en vervolg

Akkerbouwers hebben helaas geen invloed op het weer, maar degenen die volgend jaar met de pilot mee willen doen, kunnen dit najaar al hun slagingskans aanzienlijk vergroten door geen of minder herbiciden te spuiten en daarbij enkel te kiezen voor de middelen die in de teelthandleiding zijn genoemd.

Ook door vroeger door te zaaien, de rijafstand te vergroten en het inwerken van het mengsel kan de deelnemer de slagingskans vergroten. Urgenda zal hier samen met Naturim advies en LTO partners nog meer aandacht aan schenken. Bekijk hier alle resultaten van het afgelopen jaar.