Half mei was de timing perfect voor het onderzaaien van rode klaver in het jonge tarwegewas van Hero Havenga de Poel uit Kloosterburen van biologisch akkerbouwbedrijf Landgoud.nl. Dan kan de klaver nog kiemen voordat het gewas zich sluit. De kleigrond vlak aan de Waddenkust zorgt, mede door de vochtvoorziening, voor een goede slagingskans van klaver als onderzaai.
Klaver onder tarwe is in de biologische akkerbouw een bekende maatregel. Het graan blijft het hoofdgewas; de klaver groeit als ondergewas mee. Rond dit tijdstip krijgt het zaad nog genoeg licht en vocht om te kiemen. Daarna sluit de tarwe zich en blijft de klaver laag onder het gewas aanwezig als bodembedekker en onkruidremmer. In de gangbare teelt is de onderzaai van klaver een eco-activiteit binnen het GLB. De kans van slagen is daarin wel minder groot vanwege de standdichtheid en de gevoeligheid van de klaver voor herbiciden. Voor een goede ontwikkeling van de klaver is een rijafstand van minimaal 15 centimeter tussen de tarwerijen geadviseerd.
Onderzaai met witte of rode klaver
Havenga de Poel past al bijna 10 jaar met volle tevredenheid onder ieder graangewas onderzaai met witte of rode klaver toe. Dit geeft flexibiliteit in het bouwplan. De klaver kan dienen als groenbemester voor aardappelen, uien of peulvruchten in het volgende teeltjaar, 2027. Ook kan het gewas anderhalf jaar blijven staan als rustgewas. Door de intensieve doorworteling levert dat een goede bodemstructuur op voor de volgteelt van aardappelen of uien in 2028. Niet te vergeten: de klaver zorgt ook voor een mooie startvoorraad stikstof, die via stikstofknolletjes aan de wortels uit de lucht wordt vastgelegd.
Klaver wordt één of meerdere keren geoogst
Afhankelijk van de gewasontwikkeling en de teeltduur wordt de klaver één of meerdere keren geoogst als smakelijk, eiwitrijk vers voer voor een biologische melkveehouder in de buurt. Na het dorsen ontwikkelt de klaver zich binnen twee à drie weken tot een volwaardig gewas dat geoogst kan worden. De stikstofvastlegging is tijdens de afrijping van de klaver op het hoogtepunt. Hoeveel kilo stikstof per hectare dat precies is, lijkt Havenga de Poel een mooi onderzoeksdoel.
De klaverinzaai wordt gecombineerd met de laatste wiedeg-gang van het seizoen, richting het einde van de uitstoeling. Op dat moment is er nog voldoende licht en lucht beschikbaar voor een goede beginontwikkeling. Met de APV wiedeg van 12 meter wordt het zaad met hoge capaciteit luchtig ingezaaid.
Tekst: Jan Geert Vedelaar
Beeld: Kruse Ootmarsum
