Het is nog te vroeg om te spreken van een hype, maar een feit is dat steeds meer Flevolandse akkerbouwers nadenken over voorjaarsploegen. Was het voorheen vooral een biologische aangelegenheid, dit voorjaar worden er op de Flevolandse akkerbouwgronden meer ploegen in de grond gestoken dan voorheen. Vaak gebeurt dit in combinatie met de zaaibedbereiding.
Voor Delphy en het Flevolands Agrarisch Collectief (FAC) voldoende aanleiding om aan het Broekemahoeve (PPO) in Lelystad een velddemo te organiseren, zodat telers onderling gaan discussiëren over dit systeem.
Het doel van de demo is volgens Delphy-adviseur Christoffel den Herder opgezet om telers te interesseren en informeren over voorjaarsploegen en de mogelijkheden om dit te combineren met een zaaibedbereiding. Tijdens de velddemo kwamen de momenteel (extreem) droge omstandigheden duidelijk naar voren: de grond werd minder verkruimeld neergelegd dan technisch mogelijk is vanwege de gortdroge grond. Den Herder: “We organiseren dit vanuit het Flevolandse project ‘voorjaarsploegen op zware klei’ en om de deelnemers een beeld te geven van de mogelijkheden hebben we een aantal systemen naar Lelystad gehaald. Dit omdat wel of niet ploegen in het voorjaar binnen het project telkens als een knelpunt naar voren komt. Het is namelijk best een uitdaging om vanuit het voorjaarsploegen een goede zaaibedbereiding te krijgen.”
“Van kluit naar fijne grond”
Het systeem dat PPO gebruikt bij de voorjaarswerkzaamheden is een kopeg of de Lemken compacter. Tijdens de velddemo werden ook twee niet aangedreven varianten getoond: de mechanische Vaderstad NZA met verkruimelaar en de Vibrocat met een open rol. De grote vraag tijdens de demomiddag was: hoe kom je van een kluit naar fijne grond? “Als je tot een goed zaaibed wil komen, dan moet je de kluiten niet laten verdrogen. Het is nu extreem droog en de kluit is dus vrij hard. Dat is mechanisch moeilijk klein te krijgen, maar ook de andere systemen hebben er nu moeite mee. We zagen bijvoorbeeld dat de Moreni met twee rollen vooral door middel van de pakkenrol succes boekt in het sluiten van het zaaibed en dat dat met de kooirol al een stuk lastiger is.”
“Weersextremen zorgen voor stijgende interesse”
Dat er ook vanuit de gangbare teelt steeds meer interesse is voor het ploegen in het voorjaar verbaast Den Herder niet. “De weersextremen zorgen ervoor dat er meer interesse is voor de combinatie zaaibedbereiding en voorjaarsploegen. Het was altijd een trend die door de biologische telers werd opgepakt, omdat ze daar de voordelen van NKG willen behouden door de bodem in de winter bedekt te houden en anderzijds de voordelen van het ploegen benutten. Gangbaar kijkt daar eigenlijk vanaf het begin al met een schuin oog naar en we zien nu dat er steeds meer interesse is vanuit de gangbare teelt voor het voorjaarsploegen. Dit jaar zijn het er alweer meer dan vorig jaar en in 2018 waren het er al significant meer dan in 2017, dus het aantal telers die kiezen voor ploegen in het voorjaar neemt toe. Dat is enerzijds een klimatologische trend en anderzijds vanwege het optimaal benutten van de groenbemesters.”
Zwaardere gronden
Voorjaarsploegen betekent ook een keuze voor ‘groen de winter door’. De telers die kiezen voor ploegen en zaaibedbereiding zijn voornamelijk gevestigd op gronden die 30 tot 35 procent afslibbaar zijn en die kiezen voor het later inzaaien. Den Herder: “Die hele vroege teelten zijn nog een uitdaging. En de hele grote vraag is: hoe vertaalt zich dit naar zwaardere gronden en daar gaat Delphy de komende twee jaar serieus naar kijken. In de Noordoostpolder is voorjaarsploegen een gemeengoed onderhand, maar of het in de zuidelijke akkerbouwgebieden ook werkt, is nog even afwachten.”
