Nederland voorloper maken in duurzame teeltmethoden. Dat is de doelstelling van BO Akkerbouw. Deze overkoepelende vereniging voor brancheorganisaties van bedrijven in de gehele akkerbouwketen wil dit doel in 2030 realiseren. Hiervoor heeft het een Actieplan Plantgezondheid opgesteld.
Belangrijke uitdagingen voor de akkerbouwbranche zijn: klimaatverandering, beperkingen in het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, bodemgezondheid en biodiversiteit. Doel van BO Akkerbouw en haar leden is om niet alleen koploper te worden, het wil ook bereiken dat de maatschappij de teelt waardeert en afnemers de teelt erkennen. Alleen als er meer begrip ontstaat tussen maatschappelijke partijen en de akkerbouwbranche kunnen grotere duurzaamheidsstappen gezet worden.
Hoe staat het ervoor?
Het realiseren van het plan is een verantwoordelijkheid van de hele keten en vraagt om nauwe samenwerking met kennis- en adviespartners, de overheid, onderzoeksinstellingen en ook maatschappelijke organisaties. BO Akkerbouw werkt aan realisatie van de doelen via vijf routes: kennis en educatie, regelgeving, sociale druk, economie en tools. Daarnaast heeft het vier speerpunten: weerbaar teeltsysteem, precisielandbouw & vergroening middelenpakket, versterken biodiversiteit en milieuprestaties inzichtelijk maken voor de markt. Het Actieplan Plantgezondheid, dat echter al loopt van 2017 tot 2030, is ambitieus. In 2030 moeten de emissies van gewasbeschermingsmiddelen tot een minimum teruggebracht zijn en zijn producten uit de akkerbouw zo goed als residuvrij. Hoe staat de akkerbouwbranche er op dit moment voor, wat zijn de knelpunten die het behalen van de doelen steeds lastiger maken? De voortgangsrapportage voorjaar 2021 geeft per onderwerp een overzicht van de lopende acties, de status daarvan en de knelpunten die meestal met beleid te maken hebben.
Weerbaar teeltsysteem
Dit bevat zes acties waaronder robuustere gewassen kweken met behulp van veredeling en het realiseren van een vitale bodem door het ontwikkelen van kennis rond goed bodembeheer. Op vrijwel alle punten lopen acties en zijn de doelen deels in beeld. Belangrijk knelpunt is dat de Europese Unie nieuwe veredelingstechnieken niet toestaat. BO Akkerbouw zal de noodzaak hiervan blijven benadrukken. Ook ligt hier een taak voor de Rijksoverheid in het kader van het Uitvoeringsprogramma Toekomstvisie Gewasbescherming 2030.
Precisielandbouw
De invulling Nationale Proeftuin en Agenda Precisielandbouw is een van de actiepunten in het thema precisielandbouw. Beide zijn gerealiseerd. Bovendien wordt er gewerkt aan het verlagen van de milieu-impact door (chemische) middelen te vervangen door biologische bestrijding. Dit doel is echter nog niet in zicht. Deze actie komt bij akkerbouwers vandaan. Zij willen graag met milieuvriendelijker middelen werken. Knelpunt bij het realiseren van dit punt is wederom regelgeving. Een flink aantal groene middelen zit in het toelatingsproces. Dit gaat traag en regelgeving maakt toelating moeilijk. BO Akkerbouw geeft dit punt veel prioritiet en blijft pleiten voor een versnelling van de procedures.
Versterken biodiversiteit
Een van de onderdelen van het versterken van de biodiversiteit is het zorgen voor een aantrekkelijk landschap. Uit de voortgangsrapportage blijkt dat ruim 85 procent van de akkerbouwers werkt aan een betere biodiversiteit. Bijna 40 procent van de akkerbouwers heeft (bloemrijke) akkerranden aangelegd en levert zo ook een bijdrage aan een aantrekkelijk landschap. De akkerbouwbranche is ook actief partner van het Deltaplan Biodiversiteitsherstel. Ook op dit terrein is bestaande wet- en regelgeving een knelpunt. Bijvoorbeeld waar het gaat om toelating van middelen die (herstel van) biologische buffering bevorderen. BO Akkerbouw blijft actief lobbyen en dit onderwerp onder de aandacht brengen.
Milieuprestaties inzichtelijk maken voor de markt
Bij een van de acties die vallen onder het speerpunt ‘milieuprestaties inzichtelijk maken voor de markt’ is het doel in zicht. Het gaat om het inzicht in residucijfers. Akkerbouwproducten voldoen ruimschoots aan de geldende residu-eisen. Overschrijdingen van de maximale residu limiet (en terugroepacties) zijn zeldzaam. Knelpunt voor dit onderwerp is het feit dat moderne analysetechnieken steeds lagere residuniveaus detecteren. Zo worden er lage waardes gemeten van middelen die niet gebruikt zijn bij de teelt. Dit komt bijvoorbeeld door het overwaaien van middelen vanuit aangrenzende percelen of de aanwezigheid van een in het verleden gebruikt middel op materialen van opslagruimten. Resultaat is een onverkoopbaar product en een onaantrekkelijk gewas voor de akkerbouwbranche terwijl er juist een grotere variatie aan gewassen nodig is. Zowel op nationaal als internationaal niveau zet BO Akkerbouw zich in voor nieuwe maximale residu limieten (MRL’s).
Bron: Groen Kennisnet
