Na 35 jaar trouwe dienst mocht de sorteerlijn van maatschap Schnieders uit Nagele met pensioen. Een opvolger diende slim, robuust en nauwkeurig te zijn. Boltt Machinery greep deze uitdaging met beide handen aan en ontwierp een sorteerlijn voor aardappelen met drie keer zoveel capaciteit, flexibele routes en een optische kwaliteitssorteerder, genaamd OptiBoltt. Dit sorteerseizoen groeide de kennis van de OptiBoltt exponentieel en overtrof de machine de verwachtingen.
Voor deze sorteerlijn is iedere vierkante meter van de schuur nuttig gebruikt. “We wilden hetzelfde aantal vierkante meters behouden, op de plek van de oude sorteerlijn”, vertelt akkerbouwer Robin Schnieders. “De basis van de opstelling was de palletiseermachine, want die bleef staan. Daaromheen hebben we de sorteerlijn opgezet.” Verschillende tekeningen zijn de revue gepasseerd. “Links- of rechtsom de lijn laten lopen, of toch de optische kwaliteitssorteerder ergens anders plaatsen. In anderhalf jaar tijd zijn we meerdere opties langsgegaan en ook tijdens de bouw werden er nog de laatste wijzigingen gedaan. Al met al was het mooi om gezamenlijk een sorteerlijn in elkaar te zetten die precies past bij ons bedrijf. En nu het eenmaal draait, ben ik tevreden met het resultaat.”
De sorteerlijn bij maatschap Schnieders is compact gebouwd, maar wel overzichtelijk gebleven. Via een aanvoerbunker komt het product de band op, waarna het via een loofscheider en egelband naar de mechanische maatsorteerder loopt. Tijdens ons bezoek gaat de hoofdmaat direct naar de OptiBoltt. Deze optische kwaliteitssorteerder beoordeelt de aardappelen op ziekten en gebreken, met behulp van camera’s uit verschillende hoeken. Schnieders ging afgelopen november als eerste in Nederland met een prototype van de OptiBoltt aan de slag, vlak nadat de rest van de sorteerlijn werd geplaatst. Inmiddels draaien er zeven OptiBoltts in Nederland en wordt de beeldbank iedere dag verder uitgebreid.
Snelle leercurve
In het eerste seizoen van de OptiBoltt ligt de focus met name op het inleren van de machine met nieuwe beelden. De akkerbouwer vertelt: “Laatst zaten er bijvoorbeeld natte plekken in een partij die we voor een ander sorteerden. Dan lezen we één dag beelden in en een dag later hebben we een update van de software. Doordat we in een leerfase zitten, gaat het inleren van de machine supersnel. En dat is een groot voordeel. Met andere eigenschappen van een partij kan er snel worden geschakeld.”
Daar komt bij dat de OptiBoltt verschillende maten gelijktijdig kan sorteren op kwaliteit, zonder dat dit ten koste gaat van de nauwkeurigheid en capaciteit van de OptiBoltt. “Het systeem beoordeelt iedere aardappel individueel. Het maakt hierbij niet uit als een aardappel bijvoorbeeld langer is”, legt Rudy van Steenbergen van Boltt Machinery uit. Hij wijst naar de uitgang van de optische kwaliteitssorteerder, waarbij op één plek onderscheid wordt gemaakt tussen goed product, voer en kluiten. “Dit is bewust in één handeling geplaatst om efficiëntie en capaciteit te kunnen behouden, in plaats van dat je op een later moment het product in verschillende banen gaat leiden.”
Ook is er een kluitenscheider van Boltt Machinery te vinden in deze sorteerlijn, voorafgaand aan de optische kwaliteitssorteerder. “Op deze gronden is het nog wel eens een uitdaging om de laatste kluiten eruit te sorteren”, vertelt Schnieders. “Daarom hebben we gekozen voor een kluitenscheider die met camera’s en AI-technieken zo’n 95 procent van de kluiten eruit haalt, nog voor de OptiBoltt. Hierdoor veeg je de kluiten alvast weg voor de voeten van de optische kwaliteitssorteerder. Misschien willen we op een later moment ook nog een tweede egelband in de sorteerlijn plaatsen om de laatste strootjes eruit te kunnen halen.”
Arbeidsplaatje
Tijdens ons bezoek controleert de vader van Schnieders in de leeskamer het werk van de OptiBoltt, maar het gros van de afwijkende aardappelen is er al uit gesorteerd. Een heftruckchauffeur is in de weer met de kisten. Recent heeft Jongejans Luchttechniek stofafzuiging op de sorteerlijn aangebracht, dus de werkruimte is stil en zo goed als stofvrij. “Dit is een wereld van verschil met onze oude sorteerlijn, waarbij we soms met mindere partijen met vier man in de leeskamer werkten”, aldus de akkerbouwer. “Nu kunnen we met z’n tweeën het sorteerproces draaien.”
Daarnaast heeft deze nieuwe sorteerlijn de maatschap meer flexibiliteit gegeven. “Als er nu wordt gebeld dat er op korte termijn een vracht binnenkomt, kunnen we daar makkelijker op inspringen. We verwerken nu met gemak 100 tot 120 kisten per dag, dat is drie keer zoveel als voorheen. Dat was ook onze voornaamste reden om voor een nieuwe sorteerlijn te gaan. Personeel is steeds moeilijker te vinden, maar je wilt wel doorgroeien als bedrijf.” De afgelopen jaren is het areaal aardappelen bij maatschap Schnieders dan ook gegroeid naar zestig hectare, waarvan het merendeel pootgoed is. In totaal wordt er zo’n honderd hectare aardappelen gesorteerd op dit bedrijf.
Eenvoudig instellen
Op een overzichtelijk scherm van de OptiBoltt selecteert de akkerbouwer verschillende gebreken en wijzigt de gevoeligheid van het systeem. “Iedere partij is anders, maar de instellingen pas je gemakkelijk aan. Daarnaast zijn de mannen van Boltt Machinery er zo als er wat is. Ook op afstand kunnen ze meekijken en ondersteunen. We hebben één aanspreekpunt en korte lijntjes.”
Boltt Machinery heeft in de afgelopen jaren veel kennis en ervaring opgedaan met het gebruik van slimme cameratechnieken, zoals bij de OptiBoltt en kluitenscheider wordt gebruikt. Ook voor andere projecten voor het sorteren en verwerken van aardappelen, bloembollen en uien draait het team van Boltt Machinery de hand niet om. Hierbij vindt de volledige productie in huis plaats. “Dit maakt het mogelijk om per bedrijf een uniek plan op te stellen, wat past bij de wensen van de klant”, vertelt Van Steenbergen. “Maar we bouwen natuurlijk ook voort op bestaande tekeningen. Zo is de lijn van Schnieders op andere bedrijven één op één overgenomen, aangezien het hier goed loopt.”
Voortuitgang
In het eerste seizoen met de OptiBoltt is de optische sorteertechniek steeds slimmer geworden. “We hadden wel verwacht dat het inleren snel zou gaan, maar zo snel hadden we niet voor ogen”, aldus Schnieders. “Optisch sorteren is de toekomst. Daar zijn we van overtuigd. En wat nu nieuw is, is binnen de kortste keren alweer achterhaald.” Op dit moment ligt de focus op het verder optimaliseren van de techniek van de OptiBoltt. Zal het aantal OptiBoltts komend seizoen net zo snel groeien als het tempo waarmee de machine aardappelen sorteert?
Tekst: Kim Sjoers
Beeld: Bollt Machinery
