Gewasbeschermingsmiddelen verliezen in Europa versneld hun toelating, terwijl daarvoor vaak nog geen groene alternatieven beschikbaar zijn. Voor de teelt van veel akkerbouwgewassen, groenten en fruit leidt dit tot een kwetsbare overgangsperiode. De Europese voedselproductie komt onder druk door teeltverliezen en resistentie tegen ziektes en plagen. Dit blijkt uit het verschenen rapport ‘Transitie zonder gereedschap’.
LTO was betrokken bij de totstandkoming van het rapport. Tineke de Vries, voorzitter van LTO-vakgroep Akkerbouw benadrukt dat de analyse onderdeel uit moet maken van het op te stellen Convenant Gewasbescherming.
Afbouw gebruik gewasbeschermingsmiddelen
De ambitie om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen verder af te blijven bouwen, is breed gedeeld. Plantaardige telers zetten daar stappen op en willen dat ook blijven doen. Ze stellen dan ook nadrukkelijk dat het probleem niet ligt in de ambitie om teelten te verduurzamen. Er leven wel grote zorgen over het tempo waarin dit gebeurt. Hidde Boersma, auteur van het rapport: “oude middelen verdwijnen sneller dan nieuwe middelen op de markt komen. Zolang groene alternatieven er nog niet zijn, neemt het risico in het veld toe”.
Overgangsmaatregelen noodzakelijk
In de Europese Unie is gewerkt aan versnelling van de toelating voor groene middelen, maar dit gaat te traag voor de dagelijkse praktijk van boeren en telers. Zonder overgangsmaatregelen dreigt verplaatsing van productie naar regio’s met ruimere, minder duurzame regels. Dat ondermijnt zowel het verdienvermogen van Europese telers als de duurzaamheidsdoelen zelf.
Eerlijke verdeling van risico’s
Het rapport toont hoe resistentie in het gewas sneller ontstaat en ziektedruk toeneemt doordat boeren en telers noodgedwongen vaker dezelfde middelen inzetten. Tegelijkertijd blijven keten- en markteisen onverminderd hoog, “Een eerlijke verdeling van de risico’s in de keten is noodzakelijk om de transitie naar minder chemie te maken”, stelt Tineke de Vries. Teeltrisico’s zorgen er nu al voor dat ondernemers meer terughoudend zijn om gewassen als kool, zachtfruit of pootaardappelen op te nemen in het teeltplan.
Het rapport benadrukt dat verduurzaming wel degelijk mogelijk is als de randvoorwaarden daarvoor op orde zijn. Zo wordt bijvoorbeeld ingegaan op de pilot ‘100 procent Groen Geteeld’. Hier leiden intensieve begeleiding, risicodeling én de mogelijkheid om in uiterste gevallen chemische gewasbeschermingsmiddelen in te kunnen zetten, tot 70 procent minder inzet van middelen.
Rapport: Transitie zonder gereedschap
Download hier het rapport Transitie zonder gereedschap.
Bron: LTO Nederland
