De aardappelsector bevindt zich in een fase van wereldwijde groei, maar tegelijkertijd nemen de spanningen in de keten toe. Dat werd duidelijk tijdens de Themadag Aardappelen op 12 februari 2026, georganiseerd door Landbouwbeurs Noord en Centraal Nederland (LNCN). De rode draad van de dag: kansen genoeg, maar een goede samenwerking binnen de keten is hard nodig.
Wereldwijde groei
Barend Bekamp, senior specialist Food & Agriculture bij Rabobank, gaf tijdens de Themadag Aardappelen met de World Potato Map een overzicht van de ontwikkelingen tussen 2019 en 2024. “De wereldwijde export van aardappelen steeg in die periode van 7,7 miljard kilo naar 13,1 miljard kilo. Dat benadrukt dat de internationale handel stevig is gegroeid.”
Voornamelijk bij bevroren aardappelproducten laten de cijfers een stijging zien. “De vijftien grootste importeurs zijn allemaal gegroeid”, licht Bekamp toe. “De Verenigde Staten hebben de grootste groei gehad, gevolgd door het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. Aan de exportkant staat België bovenaan, gevolgd door Nederland en Canada. Canada kende daarbij de sterkste groei. Daarnaast ontwikkelen landen als China, India en Egypte zich nadrukkelijk als opkomende spelers.”
Groei verschuift naar buiten Europa
De consumptie van aardappelen groeit vooral buiten Europa. Volgens Bekamp is de Europese markt inmiddels volwassen en gestabiliseerd. De groei buiten Europa kent verschillende oorzaken. “In landen als India, China en delen van Zuidoost-Azië leidt inkomensgroei tot hogere consumptie. In Noord-Afrika en het Midden-Oosten speelt bevolkingsgroei een belangrijke rol. Daarmee verschuift het zwaartepunt van de vraag geleidelijk naar regio’s buiten Europa.”
‘Perfect storm’
Marieke Hoste, sinds kort directeur van de VAVI, gaf aan dat 2025 een kantelpunt markeert. “Een samenloop van omstandigheden heeft gezorgd voor de situatie waarin we ons nu bevinden. Er is een zogenoemde perfect storm ontstaan van uitbreiding van het areaal, hoge opbrengsten, wereldwijde concurrentie, gestegen kosten en lagere export vanuit Europa. Deze combinatie zet de markt duidelijk onder druk. De vraag naar aardappelproducten zal blijven stijgen, wel is het noodzakelijk om kritisch naar de kostprijs en het energieverbruik in de gehele keten te kijken.”
Sinds 2021 zijn de kosten voor akkerbouwers met ongeveer 20 procent gestegen. Dat is aanzienlijk, al ligt deze stijging volgens Bekamp grotendeels in lijn met de inflatie in diezelfde periode.
Binnen de kostprijs springen drie posten eruit:
- Zaden en uitgangsmateriaal: +19%
- Meststoffen: +32%
- Gewasbeschermingsmiddelen: +16%
Inzetten op ketensamenwerking
“Ketensamenwerking geeft ons een sterke uitgangspositie”, stelt van Marieke Hoste. Tijdens de forumdiscussie was deze stelling een belangrijk onderwerp. Bert Sloetjes, aardappelteler en bestuurslid van LNCN, benadrukt dat de huidige situatie vraagt om samenwerking: “In de situatie waar we nu inzitten is het moeilijk om positief te blijven, maar uiteindelijk wordt het altijd licht. Telers en verwerkende industrie houden elkaar in een houdgreep. We zullen samen moeten werken om hieruit te komen.”
Janine Luten, directeur van de Nederlandse Aardappel Organisatie, gaf aan dat de aardappelketen zichtbaarder moet worden in de publieke opinie. Door het verhaal van de aardappelteelt actief te vertellen, kan de sector haar positie versterken. Op het gebied van verduurzaming ziet zij nog kansen. Zo is de voetafdruk van aardappelen lager dan die van rijst. “Daarnaast willen we ervoor zorgen dat Nederland de wereldleiderspositie in pootaardappelen behouden, met blijvende aandacht voor kwaliteit van uitgangsmateriaal.”
Aardappelquiz
Daarnaast was er tijdens de ochtend een quiz waarbij de aanwezigen werd gevraagd aardappelrassen te herkennen die – zonder naambordjes – in kistjes lagen. Opvallend: de Agria werd verrassend weinig herkend.
Tekst en beeld: Esmee Groot Roessink
