Bij agri-PV, ook wel agrivoltaics genoemd, combineren agrariërs de teelt van gewassen met het opwekken van zonne-energie. Denk aan rijen gewassen tussen de zonnepanelen of fruitteelt waarbij de fruitbomen onder de zonnepanelen groeien. Hiermee benutten agrariërs dezelfde grond voor zowel productie als energieopwekking. Deze toepassing vraagt om zorgvuldige afwegingen rond teelt, bedrijfsvoering en regelgeving. Daarom brengt een nieuwe factsheet de belangrijkste gevolgen en voorwaarden in kaart.
Kansen voor agrariërs
Agri-PV kan volgens ZLTO waarde toevoegen aan agrarische bedrijven, omdat zonnepanelen teeltondersteunende voorzieningen zoals hagelnetten of regenkappen kunnen vervangen en tegelijkertijd elektriciteit opwekken. Daardoor ontstaat een extra inkomstenbron, bijvoorbeeld via eigen gebruik van stroom of verkoop op de markt. Daarnaast kan een externe investeerder zorgen voor een stabiele vergoeding voor landgebruik.
Verder dragen deze systemen bij aan efficiënter ruimtegebruik, omdat landbouw en energieproductie worden gecombineerd. Toch is het belangrijk om vooraf de financiële en juridische gevolgen te beoordelen. Vooral fiscale regels en subsidiestromen kunnen veranderen wanneer landbouwgrond deels wordt ingezet voor energieproductie.
Gevolgen voor teelt en bodem
Tegelijk zijn er duidelijke aandachtspunten, omdat zonnepanelen invloed hebben op de groeiomstandigheden van gewassen. Zo kan minder lichtinval leiden tot veranderingen in opbrengst en kwaliteit, bijvoorbeeld in grootte of suikergehalte. Daarom is het volgens ZLTO noodzakelijk om vooraf te bepalen of gewassen voldoende licht ontvangen.
Daarnaast verandert de waterhuishouding. Regenwater stroomt anders af, waardoor plaatselijk waterophoping kan ontstaan en gewassen minder directe neerslag krijgen. Daardoor kan aanpassing van irrigatiesystemen nodig zijn. Ook de aanlegfase vraagt aandacht, omdat bodemverdichting schade kan veroorzaken. Dit risico kan worden beperkt door lichte machines te gebruiken en werkzaamheden niet tijdens natte periodes uit te voeren, volgens de factsheet.
Impact op bedrijfsvoering
Agri-PV heeft ook gevolgen voor de dagelijkse praktijk op het bedrijf. Zo moeten rijafstanden, machines en werkprocessen vaak worden aangepast. Daardoor kunnen extra investeringen en een hogere arbeidsbehoefte ontstaan. Bovendien spelen praktische zaken zoals bereikbaarheid van percelen, verzekering en aansprakelijkheid een rol.
Bij systemen met beweegbare panelen is afstemming nodig met werkzaamheden op het land. Daarom is het volgens ZLTO belangrijk om het ontwerp van het systeem af te stemmen op de bestaande bedrijfsvoering.
Regelgeving en onzekerheden
Daarnaast wijst de factsheet op onzekerheden rond regelgeving. Zo kunnen landbouwsubsidies uit het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) en fiscale voordelen veranderen of vervallen wanneer grond mede wordt gebruikt voor energieproductie. Hierdoor is het voor ondernemers noodzakelijk om vooraf duidelijkheid te krijgen over de juridische en financiële consequenties.
Onderzoek binnen Sunbiose
De factsheet agri-PV komt voort uit het project Sunbiose, een vierjarig initiatief gericht op de ontwikkeling van agri-PV-systemen. Binnen dit project werkt ZLTO onder meer aan de economische haalbaarheid. Daarbij staat centraal wanneer en onder welke voorwaarden deze systemen rendabel kunnen zijn voor agrarische ondernemers.
Bron: ZLTO
