Het klimaat verandert. De akkerbouw merkt dat als geen andere sector. LTO Akkerbouw wil echter graag haar bijdrage leveren aan de klimaatopgave en ziet nadrukkelijk kansen op het gebied van duurzame energieopwekking voor groene kunstmest en brandstof, koolstofvastlegging in de bodem, de teelt van eiwitgewassen en precisielandbouw.
De zware buien die dit voorjaar de akkers op veel plaatsen teisteren zet ook de grootste scepticus aan het denken. Kunnen we er wat aan doen, of moeten we het maar over ons heen laten komen? Dat laatste is niet meer aan de orde. Nederland heeft het klimaatakkoord van Parijs ondertekend en iedereen moet aan de bak. Specifieke opgaves om de uitstoot van broeikasgassen te reduceren zijn er voor de glastuinbouw en voor methaanemissies. De akkerbouw valt onder de brede noemer 'slim landgebruik' en heeft geen specifieke sectordoelstelling gekregen. LTO Akkerbouw wil echter graag haar bijdrage leveren aan de klimaatopgave en ziet nadrukkelijk kansen op het gebied van duurzame energieopwekking voor groene kunstmest en brandstof, koolstofvastlegging in de bodem, de teelt van eiwitgewassen en precisielandbouw.
Duurzame energie
Veel akkerbouwers doen al aan duurzame energieopwekking met behulp van zon en wind. Het net kan al die stroom vaak niet aan en slimme opslagsystemen van energie zijn belangrijk om optimaal rendement te halen. Wereldwijd vindt veel onderzoek plaats aan energieopslag in vloeibare vorm: met name als ammoniak. Voor de akkerbouwer is dat een bijzonder interessant product dat zowel kan worden omgezet in groene brandstof voor trekkers als in groene kunstmest voor de gewassen. Deze kleinschalige productie gebruikmakend van duurzame energie zou ook voor boeren in ontwikkelingslanden een game changer kunnen zijn. Laten we daarom als overheid en bedrijfsleven investeren om deze innovatie door te ontwikkelen en tot een succes te maken!
Goed meetprogramma
Over de kansen voor koolstofvastlegging in onze akkers is nog veel onduidelijk. Het verhogen van het organische stofgehalte van de bodem spreekt iedere akkerbouwer aan omdat dit veel voordelen biedt voor een gezonde gewasontwikkeling, waterbuffering en een actief bodemleven. Duidelijk is dat de huidige mestwetgeving de aanvoer van organische stof ernstig belemmert en noodgedwongen een groot deel van de bemestingsbehoefte met kunstmest moet worden afgedekt. Dit zal moeten veranderen om hier een echte oplossing van te maken. Veel organische stoftoevoer kan mogelijk leiden tot meer broeikasgasemissies uit de bodem zeggen deskundigen. De onderbouwing is echter erg dun en gebaseerd op circa 20 metingen. Om te voorkomen dat we in een ammoniakachtige discussie belanden heeft een goed meetprogramma op korte termijn daarom de hoogste prioriteit.
Europese aanpak
Vlinderbloemige eiwitgewassen als veldbonen en erwten zijn grotendeels uit het Europese bouwplan verdwenen. Deze gewassen hebben als grote voordeel dat ze zelf de stikstof uit de lucht halen en stikstofkunstmest overbodig maken. Het saldo is echter te laag mede door de concurrentie van geïmporteerde niet Europese GMO soja. Toch neemt de maatschappelijke roep om lokaal (Europees) eiwit toe. De zuivelsector wil hier nadrukkelijk op inspelen. Een gecoördineerde Europese aanpak is echter gewenst om de teelt en het saldo op een hoger plan te brengen. Ik roep Minister Schouten op om, met het oog op het nieuwe GLB, hier samen met gelijkgezinde EU-collega’s uit Duitsland en andere lidstaten op te trekken en gezamenlijk de schouders onder te zetten.
Grote kansen
Tenslotte zien we als akkerbouw grote kansen om met behulp van precisielandbouw en autonome robots inputs van mest, kunstmest, gewasbeschermingsmiddelen en brandstof nog efficiënter in te zetten en daarmee de CO2 footprint te verminderen. Innovatiegelden en fiscale stimuleringsinstrumenten moeten maximaal worden ingezet om deze ontwikkeling waar mogelijk te versnellen. De akkerbouw van vandaag heeft al grote stappen gezet in het reduceren van broeikasgasemissies. Er liggen echter mooie kansen om nieuwe stappen te zetten voor de akkerbouw van morgen. Laten we die als Nederland pakken en daarmee een innovatieve voorloper in de wereld blijven, ook waar het gaat om de klimaatopgave.
Bron: ZLTO
