De beheersing van valse meeldauw steunt grotendeels op middelen met dezelfde werkingsmechanismen. Dit legt druk op resistentiemanagement. Toch is er met het juiste spuitmoment en de juiste middelenkeuze nog meer uit de beheersing van valse meeldauw te halen.
Bert Westhoff, Technisch Productadviseur Akkerbouw bij BASF, neemt ons mee in een aanpak van valse meeldauw volgens de FRAC-richtlijnen, waar sinds begin dit jaar een nieuw middel aan is toegevoegd. “Met vier à vijf bespuitingen redden we het ook.”
behalen, volgens Bert Westhoff, Technisch Productadviseur Akkerbouw bij BASF.
Hoe staat het ervoor?
“De beschikbare middelen tegen valse meeldauw steunen grotendeels op twee FRAC-groepen. Als uientelers deze middelen volgens het etiket inzetten, begeven ze zich wat betreft resistentiemanagement op glad ijs. Als er tegen één van de werkzame stoffen een resistentie optreedt, hebben we een groot probleem. Daarbij scheelt het dat valse meeldauw niet zo’n korte levenscyclus heeft als phytophthora, want dan waren er al veel meer nieuwe stammen ontstaan. Daarnaast zit je qua beheersing met valse meeldauw op ongeveer drie tot zes kritische infectiemomenten per seizoen, vergeleken met misschien wel twintig bij phytophthora.”
BASF presenteerde begin dit jaar een middel met een nieuwe combinatie van twee werkzame stoffen. Wat betekent dit voor de beheersing van valse meeldauw?
“Divexo® is op basis van twee werkzame stoffen: ametoctradin (merknaam Initium) en propamocarb hydrochloride. Het werkt preventief tegen valse meeldauw in de uienteelt en phytophthora in de aardappelteelt. Kieming van sporen wordt geremd en het uitgroeien van vrije sporen wordt gelijktijdig tegengehouden. In de uienteelt mag het één keer per seizoen worden toegepast. Dit geldt overigens in alle uiensoorten, behalve bosui en sjalot.
In de aardappelteelt kun je het twee keer inzetten. De dosering is 2,0 liter per hectare en het advies is om een olieachtige uitvloeier toe te voegen, zodat het middel beter wordt opgenomen in de waslaag en vervolgens systemische bescherming biedt. Divexo is dus een nieuwe combinatie van werkzame stoffen. Met meer mogelijkheden in de beheersing van valse meeldauw kunnen telers hun middelenkeuze aanpassen aan de hoogte van de infectiedruk.”
Wat doet dit met resistentiemanagement?
“De twee werkzame stoffen komen uit verschillende FRAC-groepen. Initium is een nieuwe werkzame stof in de uienteelt en propamocarb wordt al ingezet in kleine uienteelten. Maar de meeste middelen zijn op basis van strobilurine of OXTP. Met Divexo komen we steeds dichter bij een spuitschema tegen valse meeldauw dat ‘FRAC-proof’ is. We hebben alle beschikbare middelen tegen valse meeldauw nodig, want wat betreft resistentiemanagement wordt de situatie steeds penibeler.”
Wat is belangrijk voor een goede beheersing?
“In ieder geval vroeg in het seizoen starten met de eerste bespuiting. Alle middelen tegen valse meeldauw werken preventief. Op een gegeven moment bezwijken dus alle middelen onder een hoge infectiedruk. Als een plant eenmaal besmet is, ga je het met extra bespuitingen niet meer genezen. En daar gaat het in de praktijk nog vaak mis. Er wordt vaak te laat gestart met de eerste bespuiting. En als er dan valse meeldauw in het perceel zit, wordt er vervolgens veel gespoten met een tegenvallend resultaat. Hierdoor komen sommige telers op tien tot twaalf bespuitingen uit, terwijl je het met vier à vijf ook had kunnen redden.”
Hoe krijg je dat voor elkaar?
“Het spuitmoment goed timen. Vanuit de sector is er steeds meer aandacht voor beslissingsondersteunende systemen, oftewel BOS. Voor phytophthora werkt dat goed, dus voor valse meeldauw wordt er ook naar BOS gezocht. Dat de timing van de eerste bespuiting erg belangrijk is, zagen we de afgelopen jaren ook terug in onze proeven. Als je eerder start met hetzelfde spuitschema, behaal je een veel beter resultaat. En met minder bespuitingen werden er zelfs in uien betere resultaten gehaald. Je moet echt vóór het eerste infectiemoment beginnen. De uienplanten zijn dan nog vrij klein. Vaak wordt er gedacht dat een bespuiting dan nog niet veel doet, maar dat is dus niet zo. Goede bescherming vanaf de start kan je bespuitingen later in het seizoen besparen. Houd vanaf half mei de infectiedruk in de gaten en monitor je perceel zorgvuldig. Want als je eind juni of begin juli pas start met spuiten, heb je het eerste infectiemoment waarschijnlijk al gemist.”
Welke rol speelt de omgeving?
“Voorkom sporenvorming buiten het perceel, in de vorm van opslag en afvalhopen. Ook zorgt de teelt van winteruien en plantuien ervoor dat valse meeldauw al bij de start van het seizoen met zaaiuien in grote mate aanwezig kan zijn. Welke uien er in jouw regio worden geteeld, heb je natuurlijk niet voor het kiezen. Wel kun je je gewas zoveel mogelijk bescherming meegeven.”
Het middel is ook toegelaten in de aardappelteelt, toch?
“Dat klopt. Divexo mag twee keer per seizoen worden toegepast in de aardappelteelt. Vorig jaar introduceerden we al Zampro® Plus, op basis van Initium en kaliumfosfonaten. Dit middel is geschikt voor vroege toepassingen, bespuiting één tot vijf, aangezien je ook op de plantversterking mikt met kaliumfosfonaten. Dus hoe eerder je het inzet, hoe langer je er profijt van hebt. Divexo komt daarachteraan, bespuiting drie tot acht, en is geschikt voor vroeg tot midden. Je zou er dus voor kunnen kiezen om Divexo na twee bespuitingen met Zampro Plus in te zetten.”
Wat zijn de verwachtingen voor dit teeltseizoen?
“Als we kijken naar de uienteelt, dan verwachten we dat Divexo meer ruimte zal geven in het spuitschema, met het oog op resistentiemanagement. Er zit mogelijk nog een uitbreiding van het etiket aan te komen, waarmee het ook in de uienteelt twee keer kan worden toegepast. Maar goed, dat is dit jaar in ieder geval nog niet aan de orde. Wel denken we dat veel telers Divexo zullen inzetten, dankzij de nieuwe combinatie van werkzame stoffen. Voor de aardappelteelt zijn er nu nog meer middelen beschikbaar tegen phytophthora, maar Divexo sluit daar mooi op aan. Daarnaast zitten er nog meer nieuwe producten in de pijplijn bij BASF, zowel biologisch als op basis van chemie. En dit zijn niet ‘nieuwe middelen in een oud jasje’, maar er zitten echt nieuwe werkzame stoffen in. Dat biedt perspectief.”
Tekst: Kim Sjoers
Beeld: BASF
