Het chemisch bestrijden van schadelijke nematoden (aaltjes) wordt in steeds meer landen aan banden gelegd. Dat betekent dat boeren en tuinders in plaats van bestrijden, de bodemplaag moeten beheersen. Nederland heeft op dit punt veel kennis in huis en daar wordt in het buitenland met belangstelling naar gekeken, merken Wageningse onderzoekers.
“De manier waarop Nederland de beschikbare kennis aan elkaar heeft geknoopt, is uniek in de wereld”, zegt Leendert Molendijk, aaltjesdeskundige bij Wageningen UR. “De plantaardige sector, de overheid en kennisinstellingen hebben de afgelopen decennia nauw samengewerkt bij het opbouwen van kennis. We hebben goed in beeld welke gewassen welke aaltjes vermeerderen en hebben die kennis ook beschikbaar gemaakt, in de vorm van aaltjesschema’s en een gratis online tool: aaltjesschema.nl. Telers kunnen op die website de gevolgen van teeltbeslissingen bekijken en zo problemen een stap voor zijn. Dit helpt ze bij het bepalen van hun strategie om de bodem gezond te houden.”
Aaltjes zijn voor het blote oog onzichtbare wormpjes, die in grote aantallen in de grond voorkomen. De meeste zijn bacterie-eters en spelen een nuttige rol in het ondergrondse voedselweb. Maar er zijn ook schadelijke soorten, die plantenwortels binnendringen en van daaruit de fysiologie van de plant verstoren. Dat brengt de opbrengst en kwaliteit van gewassen in gevaar en vormt bovendien een bedreiging voor de export van uitgangsmateriaal zoals pootgoed van aardappels, omdat sommige aaltjessoorten een quarantainestatus hebben. Niet voor niets heeft Nederland, als belangrijke exporteur van pootaardappelen en ander plantgoed, veel geïnvesteerd in kennis en beheersingsmaatregelen.
Aaltjesschema.nl
Van een aantal belangrijke gewassen en groenbemesters kunnen de onderzoekers inmiddels goed inschatten in welke mate zij verschillende soorten aaltjes vermeerderen. Die kennis is online te raadplegen in www.aaltjesschema.nl en wordt voortdurend geactualiseerd. Telers die online hun bouwplan invoeren, zien waar er knelpunten in een gewasvolgorde kunnen ontstaan. Voor probleemaaltjes in aardappelen is er NemaDecide, een adviesmodule waarmee een teler voor zijn specifieke bedrijfssituatie hoe teeltkeuzes doorwerken in de ontwikkeling van aaltjespopulatie. Ook het effect van bestrijdingsmaatregelen kan het programma meenemen in scenarioberekeningen.
Samenwerking tussen onderzoek, overheid en praktijk
Veel van de Nederlandse kennis is overal in de gematigde gebieden direct toepasbaar, verwacht Molendijk. “Dat gebeurt ook al. We zien dat het aandeel internationale bezoekers op de website www.aaltjesschema.nl toeneemt.” In andere klimaatzones is eerst aanvullende lokale kennis nodig. Wel is er belangstelling voor de Nederlandse kennis en aanpak, maar sluit de bestaande infrastructuur vaak niet aan. “In het buitenland ligt de nadruk vaak meer op fundamentele kennis, terwijl de kracht van Nederland ligt in de nauwe samenwerking tussen onderzoek, overheid en praktijk.”
Molendijk gaat graag met collega-nematologen en teeltadviseurs uit het buitenland om tafel om nauwer samen te werken. “In verschillende Europese projecten maken we gebruik van elkaars expertise. Alle kennis die wetenschappelijk valide is, kan de bestaande tools beter maken. En dat komt de bodemgezondheid overal ten goede.”
Wintertijd: aaltjesschema-tijd
Juist nu, in de winter, is er winst te behalen door na te nadenken over de aaltjes-aanpak. Met de gratis hulp van www.aaltjesschema.nl krijg je als teler met een paar muisklikken een advies dat toegesneden is op de eigen bedrijfssituatie. Een korte video legt uit hoe je het maximale haalt uit aaltjesschema.nl.
Bron: Wageningen UR
