Tulpenbollen zijn vatbaar voor stengelaaltjes. Telers vrezen de kleine ziekmakers, want één aangetaste bol kan funest zijn voor een hele partij. En een warmwaterbehandeling, de standaardremedie bij narcis, krokus en andere bolgewassen, werkte tot voor kort niet bij tulpenbollen. Onderzoeker Martin van Dam van Wageningen UR ontdekte dat een verbeterd proces met warmwater toch het gewenste effect heeft.
‘Warmwaterbehandeling is sinds jaar en dag een succesvolle en milieuvriendelijke methode om aaltjes in bloembollen af te doden’, zegt Martin van Dam. ‘Dat luistert wel nauw, want de temperatuur moet tijdens de voorbehandeling en tijdens het ‘koken’ precies goed zijn. Is de temperatuur te hoog, dan beschadig je de bol. En is de temperatuur te laag, dan blijven de aaltjes in leven.’
Voorverwarmen, voorweken, koken
Het was de wetenschap nog niet gelukt een succesvolle formule te vinden om ook tulpenbollen aaltjesvrij te maken met een warmwaterbehandeling. Van Dam spitte voorgaande onderzoeken door en ging experimenteren. Uiteindelijk had hij succes. ‘Ik ontdekte dat je tulpen eerst een week op 36 graden moet voorverwarmen. Daarna moet je ze 4 uur voorweken en 20 uur nathouden. Ten slotte ‘kook’ je de bollen vier uur bij 48 graden. Onder die condities blijft de bol intact, maar gaan de aaltjes dood.’
Tulpen ‘koken’ goedgekeurd door NVWA
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft het tulpen koken voorlopig goedgekeurd als bestrijdingsmethode van tulpenstengelaaltjes. Er gelden wel strenge voorwaarden, merkt Van Dam op. ‘Telers mogen gekookte bollen alleen op eigen perceel planten of onder strikte voorwaarden als pottulp afzetten.’
Arbeidsintensief
Telers moeten daarnaast beseffen dat de behandeling arbeidsintensief is. ‘De beste periode om het te doen, is binnen drie weken nadat de bollen zijn gerooid. Precies tijdens de drukke periode van het jaar. Bovendien moet je de behandeling volledig uitvoeren en niet ‘ietsje minder koken’. De kans is dan groot dat de besmetting terugkeert of dat de NVWA koken niet langer toestaat.’
Warmwatermethode is effectief alternatief
Met de nieuwe warmwatermethode, die in 2014 voor het eerst in de praktijk is getest, hebben telers nu een effectief alternatief voor vernietiging van complete partijen tulpenbollen in handen. Of koken de beste optie is, is aan de teler zelf. ‘Gaat het om een veelvoorkomende soort, dan kan vernietiging efficiënter zijn. Maar is de aangetaste partij een dure tulpsoort die weinig geteeld wordt, dan zal de teler er eerder voor kiezen de aangetaste tulpen te koken en terug te plaatsen in de grond.’
Het onderzoek naar de warmwaterbehandeling bij tulp is gefinancierd door het Productschap Tuinbouw.
Meer informatie
www.wageningenur.nl
