De laatste tijd zien we een toename van het aantal handhavingsverzoeken door activistische groeperingen. In relatie tot de stikstofproblematiek vindt dat al een tijdje plaats. Nu gaat het echter ook om verzoeken waarbij gevraagd wordt om te handhaven op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Daarbij wordt de Wet natuurbescherming (Wnb) aangevoerd als wetgeving die handhaving vereist. Dat is dezelfde wet die het juridisch kader vormt voor de stikstofdiscussie.
Hoe zit het?
De Wnb verplicht bedrijven en instellingen om vergunning aan te vragen voor activiteiten die mogelijk een negatief effect veroorzaken op de te beschermen Natura 2000-gebieden. Als niet op voorhand volstrekt duidelijk is dat een activiteit geen negatief effect veroorzaakt, dan is zo’n vergunning noodzakelijk. Als een vergunning wordt aangevraagd moet met een passende beoordeling worden aangetoond dat de activiteit geen negatief effect veroorzaakt. Bij zo’n geval kan de vergunning worden verleend. Gedeputeerde Staten van de provincie zijn het ‘bevoegde gezag’; zij verlenen de vergunning en treden ook handhavend op als zonder of in afwijking van de vergunning activiteiten worden ontplooid.
Uitzondering op vergunningplicht
Er geldt een uitzondering op de vergunningplicht als sprake is van voortgezet bestaand gebruik. Daarvan is sprake als gebruik van gronden niet is gewijzigd sinds de Natura 2000-gebieden zijn aangewezen. Voor sommige gebieden is dat 1994. Hoe bestaand gebruik precies zal worden gedefinieerd als het om de teelt van akkerbouwgewassen en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen gaat is nog niet duidelijk. De verwachting is dat de rechtspraak daar de komende jaren meer duidelijkheid in gaat geven.
Handhaving
Een activiteit die zonder vergunning wordt uitgevoerd en die mogelijk wel effecten op een Natura 2000-gebied veroorzaakt, is dus op voortgezet bestaand gebruik na feitelijk illegaal. Op dergelijke activiteiten kan gehandhaafd worden. Dat is waar de activistische groeperingen op aanhaken. Ze menen dat de toepassing van gewasbeschermingsmiddelen een negatief effect kan veroorzaken op Natura 2000-gebieden en dat er daarom een vergunning noodzakelijk is. Daarom vragen ze de provincie, het bevoegde gezag, handhavend op te treden.
Wat gebeurt er met een verzoek om handhaving?
Het bevoegde gezag kan besluiten om het verzoek af te wijzen. De andere mogelijkheid is dat het wordt toegewezen. In beide gevallen dient dat goed gemotiveerd te gebeuren. Dat is de reden dat provincies na ontvangst van een verzoek onderzoek doen. Als ze jou daarover berichten is het van belang dat je aangeeft dat sprake is van voortgezet bestaand gebruikt. Op basis daarvan nemen ze vervolgens hun besluit. Het besluit staat vervolgens open voor bezwaar en beroep. Als een verzoek wordt afgewezen zal de activistische groep bezwaar indienen. Als de provincie overweegt handhavend te gaan optreden zullen ze de betrokkene berichten dat ze van plan zijn handhavend te gaan optreden. De betrokkene kan daarop zijn zienswijze geven. Met die zienswijze wordt het besluit genomen, als dat een besluit is [JR1] om handhavend op te treden kun jij als betrokkene bezwaar indienen en uiteindelijk beroep instellen.
Wat kun je doen?
Als eigenaar of gebruiker van gronden waarvoor een handhavingsverzoek is ingediend, is het van belang betrokken te blijven en zo nodig de provincie van informatie te voorzien[JR2] . De veiligheid voor de omgeving wordt afgedekt door toelating en beoordeeld door het Ctgb. Daarbij is het van belang om aan te tonen dat geen negatief effect optreedt. Als het tot besluitvorming komt, is het van belang als partij aangesloten te blijven, ook als het verzoek om handhaving wordt afgewezen. Daarmee voorkom je onaangename verrassingen en kun je je eigen deskundigheid inbrengen in het proces. Inhoudelijke deskundigheid ontbreekt namelijk vaak bij de provincie. De verzoekers om handhaving gebruiken veelal activistisch ingekleurde onderzoeken, waarmee ze de provincie proberen te overtuigen van mogelijk schadelijke effecten. Het is van groot belang daar objectieve informatie tegenover te zetten.
Bron: Agrifirm
