Met drainage- en infiltratietechnieken kan zoetwater op de juiste momenten beschikbaar blijven voor boeren op Schouwen-Duiveland. Dat is een van de conclusies van het project ‘Samenwerken voor zoetwater’.
‘We zijn het project gestart in 2019, na de droge zomer van 2018’, zegt projectleider Peter van Veelen. ‘Sindsdien hebben we bijna alleen maar droge jaren gehad. De landbouw op Schouwen-Duiveland heeft daar veel last van.’ Het project krijgt subsidie vanuit de EU, provincie Zeeland en gemeente Schouwen-Duiveland.
Aanvoer zoetwater
Aanvoer van zoetwater is er niet op Schouwen-Duiveland en vrijwel alle watergangen zijn zout of brak. Boeren zijn afhankelijk van water dat uit de lucht of uit de grond komt. Maar ook het zoete grondwater dat zij kunnen gebruiken, is bedreigd door verzilting.
‘Het project draait om de vraag wat ondernemers zelf kunnen doen om de zoetwatervoorraad te vergroten’, vervolgt Van Veelen. ‘De hoopvolle conclusie is dat er haalbare maatregelen zijn om dat te doen.’
Peilgestuurde drainage
Samen met agrarisch ondernemers hebben experts onderzocht welke technieken veelbelovend zijn op Schouwen-Duiveland. ‘In de polders wil je bijvoorbeeld de dunne laagjes zoetwater in de grond beschermen tegen de dieperliggende zilte kwel’, zegt geohydroloog Vince Kaandorp van Deltares. ‘Daar zou peilgestuurde drainage of antiverziltingsdrainage kunnen werken. Op de kreekruggen, waar grotere zoetwaterbellen zijn, wil je die watervoorraad zoveel mogelijk aanvullen. Dan zijn verschillende infiltratietechnieken interessant.’
Met een speciale methodiek kan per bedrijf zijn bekeken welke technieken haalbaar zijn en wat ze opleveren, ook economisch. Kaandorp: ‘Belangrijk zijn de quickscans waarmee we op basis van openbare data een geschikte oplossing selecteren. Daarna volgt een haalbaarheidsstudie. Dan is er gemeten en op het perceel geboord om de ondergrond in kaart te brengen. Uiteindelijk kan het systeem echt zijn aangelegd.’
Subsidie
Die laatste fase is binnen het project niet uitgevoerd. Maar de subsidie voor praktijkpilots is al gehonoreerd, zegt Van Veelen. ‘Dat is belangrijk, want we merken dat de ondernemers graag met eigen ogen zien hoe het werkt.’ Daarnaast is beeld op de kosten en baten van belang. ‘Het levert niet zoveel water op dat je het hele jaar kunt beregenen, maar wel op de cruciale momenten. Dat kan economisch gezien echt uitmaken. Voor de drainagetechnieken in de polder is bijvoorbeeld een terugverdientijd van tien jaar berekend.’
Investeringsdrempel
Uiteindelijk zouden de technieken relatief eenvoudig kunnen worden aangelegd, al is de hoogte van de investering een potentiële drempel. ‘Zeker na een reeks droge jaren is die investeringsruimte er bij veel ondernemers niet’, zegt de projectleider. ‘Dat is nog een knelpunt. De overheid moet daar een rol in nemen, aldus de projectleider, anders worden deze technieken niet grootschalig uitgerold.’
Bron: ZLTO
