Het Drentse varkensbedrijf Akkervarken zet hun dieren in voor het verwijderen van aardappelopslag, knolcyperus, onkruiden en andere ongewenste planten op percelen van akkerbouwers.
De varkens van varkensbedrijf Akkervarken worden op een andere manier gehouden dan de meeste. De dieren lopen namelijk vanaf het begin van hun leven buiten. Het wroeten in de grond zorgt voor afleiding bij de dieren, maar hoeft nog een ander bijkomend voordeel.
Met hun neus ruiken de varkens namelijk iedere wortel van een plant. Varkenshouder Claudia van der Laan: “Dat is dan ook de reden dat wij onze varkens inzetten voor onkruidbestrijding bij akkerbouwers. Verder eten ze de oogstresten op, bijvoorbeeld aardappels, waarmee je aardappelopslag voorkomt.”
Varkens inzetten tegen knolcyperus
Maar de dieren voeren nog meer taken uit. “Wij zetten onze varkens bijvoorbeeld ook in bij akkerbouwers die een teeltverbod hebben, omdat ze een knolcyperus (Cyperus esculentus) besmetting hebben.” Dat de inzet van varkens tegen knolcyperus werkt, blijkt wel uit het feit dat een akkerbouwer waar de varkens op een besmet perceel liepen, dit jaar weer mag telen omdat hij een nulmeting had.
Maar niet alleen zogeheten quarantaine-soorten kunnen de varkens bestrijden, ook andere minder gewenste gasten pakken zij aan. “Dan kun je denken aan veenwortel, schadelijke insecten en emelten. Ook invasieve soorten als Japanse duizendknoop en reuzenberenklauw kunnen zij effectief bestrijden. Voordeel is dat de dieren ook inzetbaar zijn op enigszins natte gronden. Als er telers zijn die dit lezen en interesse hebben in onze natuurlijke bestrijdingsaanpak, dan mogen zij altijd contact opnemen.”
Wat kosten wroetende varkens op mijn perceel?
Voor de diensten van de varkens ontvangt Akkervarken een bepaald bedrag van de gemeente, akkerbouwer of natuurorganisatie onder wiens beheer de grond valt. Gemeenten of steden willen graag dat de dieren ingezet worden bij stukken grond met invasieve exoten als Japanse duizendknoop of de reuzenberenklauw. “Dat wij een vergoeding vragen is ook, omdat wij op iedere bestrijdingslocatie schuilhutten met stro voor de dieren moeten zetten, gedoseerd moeten voeren (meestal varkensbrok of voederbieten) en water geven en een afrastering moeten zetten.”
Vlees met lage footprint
Wanneer de dieren klaar zijn voor de slacht, gemiddeld op tweejarige leeftijd met zo’n 150 kilogram, vertrekken ze naar de lokale Slagerij Meems in Nieuw Weerdinge. De footprint van dit vlees is dus laag, want deze slagerij is vlakbij. Al het vlees van de eigen vleesvarkens is verkocht in de sfeervolle boerderijwinkel van Akkervarken. Door samen te werken met andere boerderijwinkels uit de regio is geprobeerd om een zo compleet mogelijk assortiment te maken.
Wat leveren wroetende varkens nog meer op?
Momenteel werkt Akkervarken samen met de Proefboerderij Valthermond van Wageningen University & Research. Op proefpercelen met aardappelen van deze onderzoeksinstelling liepen afgelopen winter vleesvarkens van Akkervarken. “Bij dit onderzoek wordt gekeken naar de effectiviteit van onkruidbestrijding en het verwijderen van oogstresten door middel aan varkens. Verder hebben wij net de vraag van gemeente Oldambt gekregen of wij onze varkens op stukken grond met Japanse duizendknoop willen uitzetten, omdat de bestrijding daarvan door middel van elektrocuteren de afgelopen vijf jaar mislukt is.”
Tekst en beeld: Dick van Doorn
