Jaap Dogterom teelt samen met zijn broers tulpen in combinatie met akkerbouw vanuit het Zuid-Hollandse Achthuizen. Hij heeft zijn hoop gevestigd op de ‘luizenteller’. Met toenemende druk van bladluizen en virussen, maar minder mogelijkheden tot inzet van gewasbeschermingsmiddelen hoopt hij dat dit automatische systeem inzicht geeft om virussen onder controle te houden.
Dogterom is initiatiefnemer van de praktijkproef waarbij een machine bladluizen op vangplaten automatisch herkent en telt. Het innovatieve systeem, bedacht door Laurens Verburg, Cornelis Knops en andere collega’s van CropConsult, is medegefinancierd door het LTO Noord Innovatiefonds. Jaap: ‘Nu het middelenpakket krimpt en maatschappelijke druk toeneemt, wil ik de inzet van chemie kunnen verantwoorden met harde cijfers in plaats van gevoel.’
Op veel bedrijven worden vangplanten ingezet om virusdruk handmatig en vaak wekelijks te bekijken. Er wordt daarom veelal preventief gespoten, want bijvoorbeeld bladluizen vermeerderen zich razendsnel in korte tijd. ‘Als je het ontdekt, ben je te laat’, weet Jaap. Een enkele besmetting die zich door het gewas verspreidt kan leiden tot hoge selectiekosten, verlaging van klasse of zelfs afkeur van totale partijen.
Hoe het werkt
De ‘luizenteller’ moet dat gat vullen. De machine werkt zelfstandig in het veld. Het is voorzien van energie door een zonnepaneel. De plakval in de machine draait automatisch stap voor stap door, zodat er steeds nieuwe vangsten in beeld komen. Op vaste momenten zijn foto’s gemaakt en direct verzonden voor analyse. De machine maakt beelden van de vangplaten en herkent en telt de luizen en overige insecten automatisch. Twee keer per dag krijgt de ondernemer een update.
Van gevoel naar feiten
Die meetreeks verschaft inzicht, verwacht Knöps: ‘We gaan leren wat de invloed van omgevingsfactoren zijn. Wat is de schadedrempel? Wat is de invloed van het weer op de luizen, welke soorten zie je vooral wanneer en hoeveel chemie is nodig om de luizen onder controle te houden?’. Die inzichten wil Knöps bundelen en doorgeven aan telers. Jaap vult aan: ‘Spuiten doen we nu preventief en vooral op gevoel. Via de data zullen we ontdekken wat luizen doen en wanneer ingrijpen het meest effectief is.’
Natuurlijke vijanden
Knöps: ‘Dit systeem is onderdeel van de oplossing, inzichten koppelen aan maatregelen kost wel jaren verwacht ik. Maar in de tussentijd kunnen we wel maatregelen uitproberen. Ik merk ook dat nieuwe vragen ontstaan: wat kunnen we bijvoorbeeld doen met natuurlijke vijanden?’
Steun door Innovatiefonds
Het LTO Noord Innovatiefonds steunt de ontwikkeling omdat betere monitoring kan helpen om middelen te besparen én schade te voorkomen. De aanpak is bovendien breder bruikbaar: de machine herkent ook trips, een groot probleem in de vollegrondsgroenteteelt. Dogterom hoopt vooral grip te krijgen: ‘Ik spuit omdat het nodig is, maar als het anders kan en bedrijfseconomisch nog steeds verantwoord is, grijp ik dat met beide handen aan.’
Bron: LTO Noord
