De Sociaal-Economische Raad (SER) adviseert het kabinet om boeren, tuinders, ketenpartijen en maatschappelijke organisaties intensiever te laten samenwerken aan de verduurzaming van de landbouw. Volgens het advies is daarvoor een nieuwe publiek-private organisatie nodig die kennisontwikkeling, innovatie en gezamenlijke uitvoering ondersteunt. Daarnaast pleit de SER voor doelsturing, gebiedsplannen en investeringen in scholing en innovatie. Het advies is opgesteld met een brede coalitie van organisaties, waaronder LTO, Natuur & Milieu en NAJK.
Meer duidelijkheid voor ondernemers
Volgens de SER is de verduurzaming van de landbouw de afgelopen jaren vertraagd doordat veel agrariërs onvoldoende zekerheid en toekomstperspectief ervaren. Tegelijkertijd moeten wettelijke doelen voor klimaat, stikstof, waterkwaliteit, bodem en biodiversiteit worden gehaald. Daarom adviseert de raad om meer te sturen op resultaten in plaats van op voorgeschreven maatregelen. Boeren en tuinders krijgen daarmee meer ruimte om zelf te bepalen hoe zij de gestelde doelen bereiken. Het Rijk blijft volgens de SER verantwoordelijk voor duidelijke kaders, bedrijfsspecifieke normen en routekaarten met meetmomenten. Zo kan worden gecontroleerd of aan de wettelijke verplichtingen wordt voldaan.
Gebiedsgerichte aanpak en verdienmodel
Daarnaast stelt de SER dat verduurzaming alleen haalbaar is wanneer dit economisch aantrekkelijk is. Volgens de raad moeten overheden, ketenpartijen en agrarische ondernemers daarom samenwerken aan een beter verdienmodel voor duurzame producten. Ook adviseert de SER om provincies gebiedsregisseurs te laten aanstellen voor gebiedsplannen waarin landbouw, natuur en leefomgeving worden gecombineerd. Verder noemt de raad onder meer innovatie, omschakeling, extensivering, verplaatsing en bedrijfsbeëindiging als mogelijke instrumenten. Dat is afhankelijk van de situatie in een gebied. Ook investeringen in een publieke grondbank en betere fiscale regelingen maken volgens de SER onderdeel uit van die aanpak.
Investeren in kennis en gezamenlijke uitvoering
De SER adviseert daarnaast om te investeren in scholing, onderzoek en innovatie, zodat ondernemers en werknemers zich kunnen aanpassen aan veranderingen in de sector. Volgens de raad hebben agrariërs die zelf verantwoordelijkheid krijgen voor het behalen van milieudoelen behoefte aan kennis, technologie en samenwerking. Daarom stelt de SER voor een publiek-private organisatie op te richten die zich richt op kennisontwikkeling, databeheer, innovatie en het bevorderen van gezamenlijke actie. Tot die organisatie operationeel is, adviseert de raad de samenwerking tussen overheid, sector en maatschappelijke organisaties te versterken via een overlegtafel voor strategische dialoog. Daarnaast moeten volgens de SER maatregelen worden genomen om de wettelijke doelen voor onder meer stikstof, natuurherstel, waterkwaliteit en gewasbeschermingsmiddelen te behalen.
Bron: Sociaal-Economische Raad
