Waar voorheen een één-op-twee-rotatie op dalgrond redelijk standaard was, kijken akkerbouwers tegenwoordig verder. Met een stijgende AM-druk, veranderende wet- en regelgeving en minder chemie staat deze vertrouwde rotatie namelijk onder druk en is een open blik noodzakelijk. Hoe dit bouwplan van de toekomst eruit zou kunnen zien, test HLB in een proef bij Akkerbouwbedrijf Panman in Tweede Exloërmond.
Tijdens de HLB Velden Kennisdag werden we verwelkomd bij Akkerbouwbedrijf Panman. Akkerbouwer Bé Panman voert samen met zijn vader en medewerkers van HLB op het proefperceel het poten, zaaien, rooien, oogsten en de gewasverzorging uit. Hierbij wordt nietkerende grondbewerking toegepast. Na afloop van het groeiseizoen wordt de bodem bewerkt met een schijveneg en vaste tand cultivator.
Verschillende rotaties
Rotaties van zetmeelaardappelen op éénop- twee, één-op-drie, één-opvier en twee-op-vijf worden getest. Laatstgenoemde is een combinatie van een één-optwee en één-op-drie-rotatie. Als het allemaal volgens plan verloopt, zal op deze locatie van 2024 tot 2034 worden gewerkt aan ‘Het Bouwplan van de Toekomst’ voor dalgrond. Dit maakt het mogelijk om in ieder geval twee keer de twee-op-vijfrotatie te doorlopen, en de andere rotaties nog vaker.
Op de veldjes worden zetmeelaardappelen, uien, zomergerst en suikerbieten geteeld, zoals op veel andere Drentse percelen gebruikelijk is. In de proef wordt achterhaald wat de gevolgen van deze teeltrotaties zijn voor de opbrengst, financiën, bodemkwaliteit en AM-druk.
Dalende druk
Voorafgaand aan de proef was de AM-druk op dit perceel redelijk hoog. “Met name Globodera rostochiensis werd veel gevonden, een nematodensoort die in deze regio veel voorkomt. Dit was dan ook één van de redenen om juist op dit perceel de proef neer te leggen”, vertelt projectleider bij HLB, Egbert Schepel. Ook wordt gekeken naar aantallen van andere aaltjes, ziekten en plagen. Daarnaast wordt de ondergrondse en bovengrondse biodiversiteit op het perceel gemonitord. “In de afgelopen jaren hebben we gezien dat de AM-druk al is afgenomen, enkel door gebruik te maken van andere rassen, een ruimere teeltrotatie en meer gewasdiversiteit. Dat is goed nieuws.” De gemiddelde besmetting ACA op dit perceel is namelijk gedaald van 15.000 naar 5.000 in drie jaar tijd.
Resistente rassen
Schepel duikt nog wat dieper in de inrichting van de proefveldjes. Voor de zetmeelaardappelen wordt bijvoorbeeld gekozen voor verschillende rassen, met respectievelijk een hoge en lage resistentie tegen deze virulente Globodera rostochiensis-populatie. Deze worden afwisselend in banen gepoot. Als hoogresistent ras is gekozen voor Aletta. Als (redelijk) laagresistent ras wordt Seresta ingezet. “Een écht laagresistent ras zou het met deze virulente populatie van AM niet redden. Dan waren de veldjes met zo’n ras zo zwaar besmet, dat ze in de volgende aardappelteelt allemaal hadden leeggestaan. Vandaar dat we kiezen voor een ras met een iets lagere resistentie om het verschil met een hoog-resistent ras te kunnen zien”, legt Schepel uit.
Voor de komende jaren hoopt de projectleider dat deze trend in de AM-druk zal voortzetten. “Hopelijk daalt de AM-druk nog meer, maar dat is nooit met honderd procent zekerheid te zeggen”, laat Schepel weten. “Wie weet breekt de ziekteverwekker op een dag door de resistentie heen. Ook gaan we kijken of de afwisseling van hoog- en laagresistente rassen mogelijk een meerwaarde heeft of dat juist één ras beter is om de AM-druk te verminderen.”
Steeds meer data
Schepel verwacht dan ook dat een bezoek aan dit proefperceel ieder jaar interessanter zal worden. “Hoe verder we in het project zijn, hoe meer data we hebben en hoe beter we correlaties kunnen zien tussen verschillende bouwplannen. Hierdoor krijgt het bouwplan van de toekomst steeds concreter vorm.”
Tekst en beeld: Kim Sjoers
