Hoofdfoto: PlanetProof moet telers meer geld gaan opleveren.
Aardappeltelers hebben de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in het verduurzamen van de teelt. Een beloning voor die moeite bleef echter uit. Telersorganisatie Nedato probeert daar verandering in te krijgen door een gesprek met alle betrokken partijen op gang te brengen waarbij de akkerbouwer rechtstreeks beloond wordt voor zijn inspanningen.
Nedato-directeur Wim van de Ree ziet nog een aantal andere (teelttechnische) uitdagingen, waaronder kiemremming en loofdoding. Door het verbieden van essentiële middelen zal er in het komende seizoen fors naar alternatieven moeten worden gezocht. “Het verduurzamen van primaire producten moet in een structuur gebeuren, want anders zie je qua verkoopprijs niks terug van een investering. Maar als iedereen de neuzen dezelfde kant op heeft staan, dan betekent dit heel veel voor de akkerbouwsector. En dan draait het zeker niet alleen om de teelt van aardappelen, maar om alle akkerbouwteelten.”
“Structuur aanbrengen in verduurzaming”
Duurzame aardappelteelt
Met de introductie van het SKM certificeringsschema ‘PlanetProof’ wordt een eerste aanzet gegeven aan die ambitie. PlanetProof beoogt een duurzame en kwalitatief hoogstaande aardappelteelt. Van de Ree: “Vanuit de maatschappij stijgt de vraag naar duurzaam produceren. Telers willen daar graag in meegaan. Maar er wordt heel veel van ze gevraagd, terwijl er nauwelijks iets tegenover staat. De investering bestaat niet alleen uit flinke financiële injecties, maar ook uit extra risico’s gedurende het teeltseizoen. Als er minder chemie wordt gebruikt, dan stijgen ook de kansen voor ziekten en plagen. Daarom is er bij dit nieuwe certificaat gekozen voor de insteek om inzichtelijk te maken hoeveel dat verduurzamen kost en welke risico`s er worden genomen. Die kosten worden vervolgens vertaald naar een prijs per kilogram.”
“Eerlijke prijsvorming”
Samenwerken in keten
Om dat te bewerkstelligen is het nodig dat de gehele keten meewerkt. Van de Ree verwacht dat daarbij nog wel wat hobbels genomen moeten worden. “Er zijn momenteel een aantal privaat publieke samenwerkingen (PPS) waarin de overheid, de universiteit Wageningen en het bedrijfsleven onderzoek doen naar eerlijke prijsvorming. Die nulmeting is in januari gestart en maakt inzichtelijk wat de kosten van een akkerbouwteelt zijn voor en na een duurzaamheidsinitiatief. Vergelijk het met een Beter Leven-keurmerk bij pluimvee. Uiteindelijk zal de keten (consument, tussenhandel of retail) die meerwaarde moeten opbrengen. Maar dat gaan ze alleen doen als je met duidelijke cijfers kan aantonen dat er meerwaarde is en daar wordt nu dus keihard aan gewerkt.
Keurmerk
Het vermarkten gaat volgens Van de Ree gebeuren door middel van keurmerken, zoals Campina dat ook doet met weidemelk. “Diezelfde weg kunnen we ook met plantaardige producten bewandelen. Nedato is daar voorstander van, maar het zal vanuit de hele sector en de periferie ondersteund moeten worden. Wij spelen daarin maar een kleine rol.”
Sceptisch
Veel telers reageren toch wat sceptisch op de plannen van Planetproof. Van de Ree hoort die geluiden ook: het lijkt allemaal te mooi om waar te zijn. “Er zijn inderdaad akkerbouwers die direct zeggen: dat gaat jullie toch niet lukken. Maar we willen het in ieder geval wel proberen, want wij vinden dat de telers hier recht op hebben. De kans dat dit slaagt, is in ieder geval groter dan de vorige pogingen. De natuur- en milieuorganisaties staan ook achter deze plannen. Het Planetproof-schema is heel stevig, telers moeten er echt wel wat voor doen: een ander gewasbeschermingsmiddelenpakket, een schoon erf en extra teeltrisico’s. Als er dan geen beloning tegenover staat, dan haken mensen snel af. Voor aardappelen zal de beloning tussen de twee en drie cent per honderd kilo hoger gaan liggen.”
Over Nedato
Als coöperatie met ruim vijfhonderd geselecteerde telers vormen wij sinds 1963 een ultrakorte keten van teler tot klant. Een korte keten, duurzame teelt en transparantie zijn de pijlers onder onze coöperatie. De kennis die we vergaren, koppelen we terug naar onze telers. Zo zijn zij in staat om voortdurend hun processen en technieken met respect voor de natuur te innoveren.
Meer informatie over telersorganisatie Nedato?
Tel.: 0186 – 645 945
E-mail: info@nedato.nl
Website: www.nedato.com
