Klimaatadaptatie is een belangrijk onderdeel binnen het Europese onderzoeks- en innovatieprogramma Horizon2020 en de Farm2Fork-strategie. De groene koers, met als doel het middelengebruik te verminderen, heeft op het niveau van de akkerbouwer grote gevolgen.
Stefanie Bos is Senior Project Manager bij Delphy en zoekt samen met andere vertegenwoordigers uit Europa naar oplossingen die niet alleen ‘climate smart’ zijn, maar ook voorkomen dat alle wensen op het gebied van duurzaamheid ten koste gaan van het verdienvermogen van de landbouw.
Wat doen jullie momenteel concreet op dit gebied?
“Heel concreet worden in Zeeland, bij proefboerderij Rusthoeve in Colijnsplaat, agro-ecologische maatregelen toegepast om het gebruik van herbiciden in uien te reduceren.. We zijn echt net van start gegaan, de groenbemesters zijn recentelijk vernietigd. Er liggen straks verschillende velden waarbij we onder andere kijken naar uiteenlopende methoden voor onkruidbestrijding, variërend van volledig mechanische tot de inzet van chemie, combinaties van beide en bijvoorbeeld ook alleen bodemherbicides in combinatie met mechanische oplossingen. Afhankelijk van de beschikbaarheid willen we ook veldjes aanleggen met de inzet van robots of innovatieve spotsprayers.”
Wat willen jullie hiermee aantonen?
“Een significante uitdaging is de beschikbaarheid van machines, aangezien niet iedereen de middelen heeft voor de benodigde investeringen. Als de akkerbouwer kiest voor mechanische onkruidbestrijding, dan is timing essentieel. Dan wil en kun je niet wachten op de beschikbaarheid van de loonwerker. Vergelijkingen met chemische methoden laten vaak zien dat die effectiever en efficiënter zijn. Dit leidt tot snellere resultaten, lagere kosten en minder arbeidsintensief werk. Het klinkt misschien hard, maar het toont min of meer aan dat innovatie op dit gebied nog grote stappen moet zetten. Daar moeten we wel rekening mee houden. Richting 2030 staan we voor aanzienlijke uitdagingen. De oplossingsrichting moet wel realistisch zijn.”
Lopen er nog andere projecten?
“Voor het project Bio Rural bekijken we hoe circulaire en biobased oplossingen versneld kunnen zijn om de economie op het platteland te versterken. Hiervoor is een link gemaakt naar de Bio Based Gardens op de Rusthoeve waar verschillende vezelgewassen geteeld en onderzocht worden op toepasbaarheid. Daarnaast ben ik betrokken bij het zogenoemde BEATLES-project van de EU,. Het project richt zich op het onderzoeken en bevorderen van duurzame landbouwpraktijken binnen de voedselketen door gedragsverandering, innovatie en co creatie met boeren, bedrijven en beleidsmakers in verschillende Europese landen. Wat is de financiële haalbaarheid van de duurzaamheidsplannen voor boeren. Dit roept vragen op over wie voor deze duurzaamheidsinspanningen zal betalen en hoe we naar een model kunnen bewegen waarbij de hele keten, van teler tot consument, betrokken is.”
Is dat minder logisch dan dat het klinkt?
“De ervaring leert dat bestaand beleid niet altijd een positief effect heeft op verduurzaming. Het BEATLES-project, met ondersteuning van Delphy, biedt aanbevelingen aan de EU en benadrukt de noodzaak van een verduurzamingsslag die ook economisch te verantwoorden is. In Nederland analyseren we de On the Way to Planet Proof-keten. Die kennis hebben we en is ook een soort meetlat. Wij kijken specifiek naar aardappelen en uien, waar in andere landen gekeken wordt naar bijvoorbeeld de varkenshouderij, de teelt van granen, biologische zuivel en appels. Een eerlijke beloning voor boeren voor de geleverde duurzaamheidsprestatie, en aanbevelingen voor het beleid zijn hierbij belangrijke punten. De inspanningen tonen de complexiteit van de transitie naar duurzamere landbouwpraktijken aan.
Er is een grote behoefte aan innovatieve ideeën en Europese samenwerking om deze uitdagingen aan te gaan. Het internationale karakter van deze projecten biedt unieke kansen voor kennisuitwisseling en samenwerking. Mijn ervaring is dat er in de landbouw veel vooruitstrevende ondernemers werken met praktische en haalbare ideeën. Daar moeten we wat mee doen en daarbij kunnen we binnen de Europese Unie veel van elkaar leren om uiteindelijk de noodzakelijke stappen richting een klimaatadaptieve landbouw te zetten.”
Ontvang de Akkerbouwkrant gratis thuis op de mat
Dit, en vele andere verhalen recht uit het veld, lees je in de Akkerbouwkrant. Wil je ook de mooiste artikelen en reportages thuis op de mat?
De Akkerbouwkrant verschijnt zes keer per jaar met elke uitgave een verdiepend thema. De Akkerbouwkrant is semi-redactioneel en brengt positieve artikelen uit de markt. Met diverse reportages en praktijkervaringen komt de akkerbouwer aan het woord.
Klik hiernaast of ga naar akkerbouwbedrijf.nl/abonneren voor alle mogelijkheden.
Tekst en beeld: Martin de Vries
