Op vrijdag 5 juni vond de afsluitende open middag plaats van het project Zoetwaterboeren, bij Hoeve Lotmeer in Anna Paulowna. Zo’n vijftig belangstellenden lieten zich bijpraten over het ontstaan van Zoetwaterboeren en de resultaten van vier jaar onderzoek en praktijk op het bedrijf van akkerbouwer Klaas Schenk.
Klaas Schenk spreekt van een ‘carrièreswitch’ als hij vertelt hoe hij een idee – ‘misschien moeten we iets doen met al dat regenwater’ – hem veranderde ‘van akkerbouwer in een zoetwaterboer’. Aan de basis van de PPS Zoetwaterboeren ‘gingen heel wat kopjes koffie drinken’ met potentiële partners vooraf, vertelt Klaas. Het idee om regenwater niet direct af te voeren, maar op te vangen en op te slaan om het op een moment van waterschaarste te gebruiken, was op dat moment nieuw.
In de afgelopen vier jaar heeft Zoetwaterboeren zich ontwikkeld tot een project dat zich richt op het ontwikkelen, onderzoeken en demonstreren van een duurzaam watersysteem voor wateropslag, -vraag en -gift tot waterkwaliteit.
Verduurzamen vraagt om verbinden
Het project staat aan de vooravond van een verdere uitrol naar andere locaties in het land, vertelt Pieter Vlaar van Vertify. “Er loopt een aanvraag voor een vergelijkbaar project in de Haarlemmermeer.” Hij spreekt van ‘een mooie samenwerking met een mix van partijen’. “Verduurzamen vraagt om verbinden. We moeten samen optrekken om tot resultaat te komen.” Pieter wijst op het belang van meten. “Je moet weten wat er in de grond gebeurt om grip te krijgen op je teelt. Daar ligt de basis voor doelsturing.”
Erna van der Wal van BO Akkerbouw sluit hier op aan met haar voordracht over de Sectoraanpak Nitraat. Dit is een initiatief van de agrarische sector, waaronder BO Akkerbouw, om nitraatuitspoeling naar het grond- en oppervlaktewater tegen te gaan. Daarbij wordt ingezet op doelsturing. “Dat maakt halen van de milieudoelen niet makkelijker, maar het geeft je wel inzicht waarop je moet sturen. Wij proberen dit op een goede manier in het 8e Actieprogramma Nitraatrichtlijn te krijgen. Intussen moet het vertrouwen in deze manier van werken groeien.”
Vergunningen en veldbezoek
Willemijn van Doorn-Hoekveld en Vince Kaandorp van Deltares geven tekst en uitleg over de juridische kaders van ‘verantwoord infiltreren’ en de wereld van vergunningen rond wateropslag, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen kwantitatieve en kwalitatieve opslag. Daarbij geven ze inzicht in hoe de verschillende partijen – van provincie tot waterschappen – verantwoordelijk zijn voor de diverse aspecten van wateropslag, – onttrekking en infiltratie.
Tussen de voordrachten door krijgen deelnemers gelegenheid om een bezoek te brengen aan de systemen om drainagewater vanuit de percelen te oogsten, zuiveren, infiltreren en ondergronds op te slaan voor druppelirrigatie in het teeltseizoen. Op het veld zien deelnemers hoe fertigeren werkt en hoe een dashboard inzicht geeft in de waterstromen. Verder is de NMin-meettool van Vertify aanwezig waarmee terplekke volautomatisch stikstofmetingen op het land worden gedaan.
Hoe gaan we opschalen?
Bezoekers laten desgevraagd weten ‘onder de indruk te zijn van de samenwerking tussen praktijk, onderzoek en wetenschap’. “Hier zie je maar weer: het gaat niet alleen om kennis uit de boeken. Het gebeurt híer.” Het ‘coöperatieve denken’, valt op. “De sleutel ligt in samenwerking’. Maar ook: “We zijn nog te veel afhankelijk van de energie en het initiatief van de individuele ondernemer. Dit resultaat is fantastisch, maar hoe gaan we het nou opschalen naar de hele sector?” Een mooie afsluitende middag. Maar zeker nog niet het einde van Zoetwaterboeren.
Bron: BO Akkerbouw
