In opdracht van de branchevereniging Vlas en Hennep.NL in samenwerking met de provincies Zeeland en Groningen heeft CLM Onderzoek en Advies onderzocht hoe deze gewassen een rol kunnen spelen in het toekomstig landbouwbeleid.
Vlas en hennep
Het blauw bloeiende vlas in Zeeland en de metershoge hennep in Groningen, het zijn echte iconen in het landschap. Hoewel de geteelde oppervlakten in Nederland bescheiden zijn 2.400 ha vlas en 1.900 ha hennep; is er genoeg reden voor extra aandacht voor deze vezelgewassen.
Goede score op klimaat en milieu
Gebleken is dat beide gewassen uitstekend scoren als het gaat om klimaat en milieu. Daarom verdienen ze ook aandacht in het Nationaal Strategisch Plan, dat invulling geeft aan het nieuwe Europees landbouwbeleid, dat vanaf 2023 zal gelden.
Nieuw zijn deze gewassen zeker niet. Ze worden al eeuwenlang geteeld. Dat van vlas linnen wordt gemaakt en van hennep allerlei materialen is ook bekend. Maar de nieuwe doelstellingen van het landbouwbeleid, bijvoorbeeld op het gebied van gezonde bodem, klimaat en gewasbescherming, bieden zeker kansen voor vlas en hennep. Het gaat om hun diepe beworteling met een specifieke bijdrage aan een gezonde bodembiologie, het vastleggen van CO2 zowel in de teeltcyclus maar vooral in de vorm van duurzame eindproducten (kleding, isolatie- en bouwmaterialen) en de input van chemische gewasbeschermingsmiddelen, die beperkt is bij vlas en geheel afwezig bij hennep.
Bemesting en watergebruik
Ook op andere punten, zoals bemesting en waterverbruik; scoren ze beter dan bijvoorbeeld aardappelen en tarwe, zo stelden de onderzoekers vast. De biodiversiteit, een ander belangrijk thema in het nieuwe landbouwbeleid, is ook gediend bij de teelt van deze gewassen. De gewassen bieden een goede leefomgeving voor insecten, vogels en kleine zoogdieren.
De onderzoekers constateren ook dat de telers al deze voordelen nog onvoldoende tot waarde kunnen brengen. Terwijl dat maatschappelijk wel gewenst is. Om hieraan iets te doen is het nodig de vraag te stimuleren en vanuit de overheid de maatschappelijke meerwaarde te belonen. Zo kan de bouwsector
traditionele, minder duurzame materialen (glas- en steenwol, beton, e.d.) vervangen door biobased materialen op basis van vlas of hennep. De overheid zou aan bouwmaterialen de eis kunnen stellen dat ze recyclebaar zijn.
Teeltondersteunende maatregelen
Ook kan de overheid in het Nationaal Strategisch Plan maatregelen opnemen die de teelt van vlas en hennep ondersteunen. Bijvoorbeeld een toeslag aan de teler. Op die manier kunnen vlas en hennep meer dan nu het geval is; onderdeel gaan vormen van een gezond bouwplan op akkerbouwbedrijven in héél Nederland.
Bron: Vlas en Hennep
