Het vertrouwen dat boeren en tuinders in de Nederlandse land- en tuinbouw in hun onderneming hebben, daalde licht in het eerste kwartaal van 2026. De Agro Vertrouwensindex staat nu op 4,5 punten. Het vertrouwen van ondernemers ligt ook lager dan het langlopende gemiddelde van ongeveer 10,5 punten. Biologische bedrijven hebben dit kwartaal van alle sectoren het meeste vertrouwen in hun onderneming, veel meer dan de reguliere akkerbouw- en melkveebedrijven
Akkerbouwers hadden in het eerste kwartaal van 2026 iets meer vertrouwen in hun onderneming dan een kwartaal eerder (+1,1 punt). Met -3,8 punten ligt het vertrouwen echter nog ruim onder het langlopende gemiddelde van 7 punten. De Agro Vertrouwensindex van de akkerbouwers ligt bovendien 8,3 punten onder het gemiddelde van alle land- en tuinbouwbedrijven.
Stemmingsindex
De stemmingsindex daalde met 3,6 punten naar 5,6. Hoewel de index positief blijft, is deze laag, vooral in vergelijking met andere sectoren. Met 5,6 punten ligt de index ruim onder het langjarige gemiddelde van 21 punten van de akkerbouwsector. Daarnaast ligt de index 9,9 punten onder het gemiddelde van alle land- en tuinbouwbedrijven in dit eerste kwartaal van 2026.
Prijzen staan onder druk
Mark Manshanden, onderzoeker van Wageningen Social & Economic Research, geeft aan dat de prijzen voor de nog te verkopen producten uit de oogst van 2025 onder druk staan. Daarbovenop komt nog een prijsstijging op diesel en kunstmest door de oorlog in Iran. Ook zijn bij sommige ondernemers eco-regelingen afgekeurd omdat er niet aan de voorwaarden was voldaan volgens het systeem. De hierdoor misgelopen inkomsten drukken extra zwaar in een toch al matige inkomenssituatie. Een deel van deze aanvragen is momenteel opnieuw beoordeeld. ‘Als lichtpuntje; het teeltseizoen is met goede groeiomstandigheden begonnen,’ sluit Manshanden positief af.
Verwachtingen middellange termijn
De index voor de verwachte situatie op het bedrijf over 2 à 3 jaar stijgt 4,8 punten naar -12,3. Samen met de stemmingsindex vormt deze index de Agro Vertrouwensindex. ‘De verbetering hangt mogelijk, net als afgelopen kwartaal, samen met het idee dat het dieptepunt bereikt is en dat een verdere verslechtering onwaarschijnlijk is. Maar de verwachtingen voor de komende jaren zijn niet hoog,’ geeft Mark Manshanden aan.
Manshanden licht toe: ‘Het rendement in de akkerbouw is vooral afhankelijk van gewassen als aardappel en suikerbiet, waarvoor in 2025, en mogelijk ook in 2026, sprake is van overaanbod. In 2026 is negen procent minder suikerbiet ingezaaid, van aardappel is dit nog niet bekend. Wel weten we dat het areaal aardappelen in Frankrijk vijf procent kleiner is, maar nog wel tien procent boven het langjarige gemiddelde.
Naast de marktsituatie staat de sector de komende jaren voor de opgave om de waterkwaliteit te verbeteren. Mogelijk heeft de verbetering van waterkwaliteit gevolgen voor de stikstofgift voor gewassen. Ook op het dossier gewasbescherming ligt grote druk, omdat er steeds minder middelen beschikbaar zijn. De sector wil hier via een convenant voortgang op boeken. Beide zaken kunnen grote impact hebben op de bedrijfssituatie van de akkerbouwer.’
Biologische landbouwbedrijven
Het vertrouwen van ondernemers in de biologische sector steeg in het eerste kwartaal van 2026 met 5,8 punten. De index kwam uit op bijna 26 punten. Daarmee is de biologische sector de sector met het meeste vertrouwen in de eigen onderneming. Zowel de stemmingsindex als het vertrouwen voor de middellange termijn steeg.
Sectorspecialist Coen van Ruiten van Wageningen Social & Economic Research geeft aan dat de aanhoudende aandacht voor biologische producten in zowel overheidsbeleid als retail mogelijk bijdraagt aan de positieve ontwikkeling van het vertrouwen onder biologische landbouwbedrijven.
Van Ruiten: ‘De overheid investeert blijvend en duurzaam in de biologische sector. Eind 2025 is bijvoorbeeld een consumentencampagne over biologisch productie en consumptie gestart. Ook stimuleert de overheid via de Vabiola-regeling de afzet van biologische landbouwproducten. Boeren ontvangen hierbij subsidie voor samenwerkingsprojecten waarmee ze de verkoop van biologische producten kunnen vergroten. Ook aan de zichtbaarheid wordt gewerkt. Collega-onderzoeker Katja Logatcheva geeft aan dat de groei van het vertrouwen is bevestigd door een positieve ontwikkeling in het biologische areaal met een toename van twee procent.
Bron: Agrimatie en ASR
