Droogte, wateroverlast en een toenemende druk van ziekten en plagen hebben steeds meer invloed op opbrengsten in de landbouw. Wageningen University & Research (WUR) heeft daarom een Klimaatstresstest voor de open teelt ontwikkeld.
Een praktische tool die boeren, adviseurs en andere erfbetreders helpt om klimaatrisico’s op bedrijfsniveau inzichtelijk en bespreekbaar te maken.
Klimaatstresstest
“De Klimaatstresstest combineert klimaatdata van het KNMI, modelberekeningen uit de Waterwijzer Landbouw en expertinschattingen over ziekten en plagen,” vertelt onderzoeker Emma Knol van Wageningen University & Research. Met een beperkte invoer – postcode, gewassen en areaal – laat de tool zien wat klimaatverandering kan betekenen voor de opbrengst en het financiële risico van een specifiek bedrijf, uitgedrukt in euro’s per hectare en opbrengstverandering per gewas.
De tool maakt onderscheid tussen verschillende klimaatfactoren, zoals droogte, natte omstandigheden, bewerkbaarheid van de bodem en ziekten en plagen. Daarmee krijgen gebruikers niet alleen een totaalscore, maar ook inzicht in waar de belangrijkste kwetsbaarheden zitten.
Van inzicht naar gesprek en actie
De Klimaatstresstest is bedoeld als gesprekstool. De resultaten vormen het startpunt voor het gesprek tussen boer en adviseur over klimaatadaptatie. “We merken dat het starten van het gesprek over klimaatadaptatie een uitdaging kan zijn. Boeren staan midden in de praktijk van alledag, waardoor het verleggen van de blik naar de lange termijn extra inspanning vraagt,” vertelt Emma Knol. Aan de uitkomsten zijn ook mogelijke maatregelen gekoppeld. Die bieden praktische informatie over aanpassingen in bodem-, water- en gewasmanagement, inclusief voor- en nadelen en toepasbaarheid in de praktijk.
De tool is ontwikkeld in nauwe samenwerking met boeren, adviseurs, onderwijsinstellingen, financiële partijen en belangenorganisaties. Door deze co-creatie sluit de Klimaatstresstest goed aan bij de dagelijkse praktijk en wordt de wetenschappelijke kennis op een toegankelijke manier toegepast.
Richtinggevend, geen voorspelling
De onderzoekers benadrukken dat de uitkomsten van de Klimaatstresstest richtinggevend zijn. Klimaatrisico’s beïnvloeden elkaar en zijn afhankelijk van lokale omstandigheden. De tool biedt daarom geen exacte voorspellingen, maar helpt gebruikers om risico’s beter te begrijpen en weloverwogen keuzes te maken voor de toekomst. De Klimaatstresstest is gratis te gebruiken via www.klimaatstresstest.nl.
Bron en beeld: WUR
