De grondstoffenmarkt laat uiteenlopende prijsbewegingen zien. Graanprijzen zijn per saldo licht gestegen, terwijl sojaschroot op een relatief hoog niveau blijft door de krappe Europese markt en de ontwikkelingen rond de Amerikaanse oogst. Ook de beschikbaarheid van raapschroot, zonnebloemzaadschroot en verschillende bijproducten staat onder druk. Volgens ForFarmers en ABZ Diervoeding spelen naast de oogstomstandigheden vooral geopolitieke spanningen en logistieke problemen een rol. Daarnaast maakt de dalende euro ten opzichte van de dollar geïmporteerde grondstoffen duurder.
Graanmarkt
De graanprijzen zijn de afgelopen week gestegen, meldt ForFarmers. De markt blijft volatiel door onzekerheid over de graanhandel rond de Zwarte Zee. Aanvallen op schepen nabij Bulgarije zorgen voor onrust, exportstromen via de Baltische Zee bieden enige tegenwicht. Ook de Russische oogstverwachting speelt een rol. Volgens ForFarmers heeft marktbureau SovEcon de verwachte Russische tarweoogst verlaagd van 88,2 naar 87,5 miljoen ton. Tegelijkertijd houdt de verwachte Argentijnse maïsoogst van 64 miljoen ton, circa 30 procent meer dan vorig jaar, de mondiale maïsbalans ruim.
Ook de internationale vraag blijft aanwezig. Zo schreef Jordanië een aanbesteding uit voor 120.000 ton tarwe en kocht Zuid-Korea 134.000 ton maïs aan, meldt ForFarmers. Daarnaast verloopt de Amerikaanse maïsoogst moeizaam. Volgens ABZ Diervoeding is ongeveer 23 procent van de oogst binnengehaald, tegenover gemiddeld 30 procent rond deze tijd. Vooral in Iowa, Nebraska en delen van Kansas zorgt extreme neerslag voor vertraging. Toch verwacht de markt volgens ABZ voorlopig geen grote neerwaartse bijstelling van de Amerikaanse maïsopbrengst.
De Europese graanmarkt blijft bovendien afhankelijk van de ontwikkelingen in Rusland en Oekraïne. Volgens ABZ Diervoeding is de import van maïs uit de Verenigde Staten en Oekraïne tot en met eind september sterk toegenomen. De Amerikaanse aanvoer steeg van 535.000 ton vorig jaar naar 2,07 miljoen ton dit jaar. De Oekraïense import nam toe van 700.000 naar 1,45 miljoen ton. Daartegenover daalde de Braziliaanse aanvoer van 2,1 naar 1,2 miljoen ton. Nieuwe Amerikaanse oogstramingen kunnen de prijzen op korte termijn verder in beweging brengen.
Sojaschroot
De prijzen van sojaschroot bewegen op een relatief hoog niveau. Volgens ForFarmers zijn zowel de marktprijzen als de beursnoteringen gestegen. De fysieke beschikbaarheid in Europa blijft krap, waardoor er weinig ruimte is voor prijsdalingen. Ook de vertraagde Amerikaanse sojaoogst speelt mee. Door natte weersomstandigheden verloopt het binnenhalen van de oogst langzamer dan gebruikelijk.
ABZ Diervoeding meldt dat ongeveer 25 procent van het Amerikaanse sojaareaal is geoogst, terwijl dat normaal rond 45 procent ligt. Vooral in Iowa en Nebraska zorgt extreme regenval voor vertraging. Bovendien bestaat het risico op kwaliteitsverlies, schimmelvorming en gewasrot wanneer de soja te lang onder natte omstandigheden op het land blijft staan. In Brazilië verloopt de inzaai vooralsnog gunstig, maar de markt houdt volgens ABZ rekening met mogelijke gevolgen van El Niño later in het seizoen.
Ook de internationale handelsrelatie tussen de Verenigde Staten en China blijft van belang. Volgens ForFarmers zijn de vooruitzichten voor de Amerikaanse soja-export goed, omdat China naar verwachting opnieuw soja in de Verenigde Staten gaat inkopen. ABZ Diervoeding wijst er daarentegen op dat de recente ontmoeting tussen de Amerikaanse en Chinese presidenten nog geen nieuwe handelsafspraken heeft opgeleverd. Daarmee blijft onzeker hoeveel extra vraag de Amerikaanse markt kan verwachten.
Daarnaast maakt de wisselkoers sojaschroot duurder voor Europese afnemers. Volgens ForFarmers daalde de euro-dollarstand van 1,1296 bij het vorige marktbericht naar 1,1182. ABZ Diervoeding meldt dat de koers de afgelopen weken verder is teruggevallen tot circa 1,11 dollar per euro. Een zwakkere euro betekent dat Europese kopers meer moeten betalen voor grondstoffen die in dollars worden verhandeld.
Raapschroot en zonnebloemzaadschroot
Na een periode van relatief stabiele prijzen lopen de prijzen van raapschroot weer op. Volgens ForFarmers speelt vooral de beperkte beschikbaarheid op korte termijn een rol. De lage waterstanden op Europese vaarwegen bemoeilijken het transport en zorgen voor extra druk op de aanvoer. Betere oogstverwachtingen voor raapzaad in Australië kunnen later in het seizoen verlichting bieden, maar volgens ForFarmers is er tot en met januari weinig ruimte voor prijsdalingen.
Ook de beschikbaarheid van zonnebloemzaadschroot blijft beperkt. Volgens ForFarmers is er onvoldoende aanbod en hangt verbetering vooral af van grotere exportvolumes uit Rusland en Oekraïne. ABZ Diervoeding ziet eveneens een krappe markt. Vooral de middelproteïnevariant (MP) is nauwelijks verkrijgbaar. Ook de hoogproteïnevariant (HP) is vrijwel niet beschikbaar voor West-Europa. De laagproteïnevariant (LP) is volgens ABZ nog redelijk leverbaar.
De afhankelijkheid van het Zwarte Zeegebied maakt de markt kwetsbaar. Volgens ABZ Diervoeding komt ongeveer de helft van de wereldwijde productie van zonnebloemzaadschroot uit Oekraïne en Rusland. De geopolitieke spanningen beperken de exportmogelijkheden uit deze regio’s. Daardoor blijft het aanbod onzeker en neemt de druk op de beschikbare volumes toe.
Ook bij maïs-DDGS, een bijproduct van de productie van bio-ethanol, is de beschikbaarheid beperkt. ForFarmers meldt dat maïs-DDGS zonder genetisch gemodificeerde grondstoffen (NGMO) schaars is door tegenvallende maïsoogsten. Daardoor wordt vaker gebruikgemaakt van genetisch gemodificeerde maïs. Voor raapschroot kan een betere oogst in Australië op termijn meer aanbod opleveren, maar dat effect wordt niet direct op de Europese markt verwacht.
Bietenpulp en sojahullen
De markt voor bietenpulp laat volgens ABZ Diervoeding weinig verandering zien. De nieuwe campagne is gestart en de beschikbaarheid is goed. Toch liggen de prijzen nog altijd bijna twee keer zo hoog als een jaar geleden. ForFarmers meldt dat de vraag aan het begin van de campagne groot was, maar inmiddels afneemt. Bovendien duurt de campagne dit jaar naar verwachting slechts tot half december, waardoor de periode met nieuw aanbod korter is dan gebruikelijk.
Bij sojahullen lopen de signalen uiteen. Volgens ABZ Diervoeding is de markt stabiel en sluiten productie en import momenteel goed aan op de vraag. Sojahullen zijn daardoor relatief aantrekkelijk geprijsd ten opzichte van bietenpulp. ForFarmers meldt echter dat de prijzen van sojahullenpellets afgelopen week zijn gestegen. Er kwam tijdelijk aanbod beschikbaar, waarop meerdere kopers insprongen. Daardoor was het product snel uitverkocht. De prijsontwikkeling hangt dus niet alleen af van de productie, maar ook van het moment waarop partijen beschikbaar komen en de vraag daarnaar.
Tarwegriespellets bewegen volgens ForFarmers mee met de hogere graanprijzen. Het product is beschikbaar, maar het transport vormt een knelpunt. De grote vraag naar vrachtwagens leidt tot wachttijden bij laadlocaties.
Palmpitschilfers zijn op korte termijn eveneens beperkt beschikbaar. Volgens ForFarmers is een vertraagde boot hiervan de oorzaak. Verder vooruit zijn de prijzen redelijk stabiel, waarbij de euro-dollarverhouding invloed houdt op de kosten. ABZ Diervoeding meldt dat de prijzen voor directe levering relatief hoog liggen, terwijl november- en decemberposities scherper zijn geprijsd vanwege een grotere verwachte aanvoer.
Bronnen: ForFarmers, ABZ Diervoeding
