In het noorden van ons land, vooral in de omgeving van het Groningse Oldambt, is koolzaad nog een belangrijk gewas. Loonbedrijf Tamminga uit het Groningse Harkstede dorste zaterdag 19 juli vier hectare koolzaad in de omgeving Garreweer met een John Deere 2256 maaidorser. De opbrengst was gemiddeld (op de weegbrug gemeten) 5,4 ton per hectare. Het vochtgehalte was perfect met 8,9 procent.
Loonbedrijf Tamminga
Loonbedrijf Tamminga specialiseerde zich al in dorsen vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw. “Vooral de jaren tachtig waren onze hoogtijdagen wat het dorsen betreft”, aldus Jan Tamminga. “Dat duurde tot 2015. Toen kwam enigszins de klad in het dorsen.” Het Groningse loonbedrijf had voor 2015 maar liefst vijf dorsmachines, drie van John Deere en twee van New Holland. Het bedrijf had tot 2015 John Deere 2256 en 2056 types en New Holland 8050 en 8060 types.
Op dit moment is Loonbedrijf Tamminga gevestigd op twee locaties, namelijk Harkstede en Zijldijk. Het bedrijf blijft trouw aan de agrarische roots en verricht voor honderd procent agrarisch loonwerk. Het personeelsbestand is wisselend door de seizoenen heen met 5 tot 10 man personeel.
Hoofdwerkzaamheden bestaan voornamelijk uit ronde balen persen voor de grasoogst, bieten rooien, kunstmest toedienen en gewasbescherming. Daarnaast biedt het loonbedrijf nog steeds het dorsen van graan, koolzaad en graszaad gewassen aan.
In Oldambt meer koolzaadteelt
Tot 2015 bestond een paar procent van de omzet van het Groningse loonbedrijf uit het dorsen van kool- en graszaad. Na 2015 stopten echter veel akkerbouwers in de regio met het telen van kool- en graszaad en tevens werden veel dorswerkzaamheden in de loop der jaren steeds meer in eigen beheer uitgevoerd. Tamminga: “In Oldambt heb je nog wel veel koolzaadtelers. Daar is het nog een belangrijk gewas. Dat komt omdat ze het daar gebruiken als vruchtwisselingsgewas in plaats van tarwe of gerst.” Omdat steeds meer telers in de regio Duurswold, waar het loonbedrijf gevestigd is, het dorsen zelf gingen uitvoeren, besloot Loonbedrijf Tamminga terug te gaan van vijf naar twee maaidorsers. Alleen de twee John Deere 2256’s werden aangehouden, de andere drie dorsmachines werden verkocht.
De twee John Deere 2256’s hebben als bouwjaar 2000 en zijn volledig identiek aan elkaar. Tamminga: “Dat wij toentertijd voor John Deere maaidorsers hebben gekozen, is vanwege de kwaliteit. Verder zit hier een John Deere dealer vlakbij en destijds waren deze machines op voorraad. Dus meteen beschikbaar.” Gelukkig voor Tamminga bleven de grootste telers trouw aan de loonwerker. “Wij hebben nu nog een zestal klanten om graan te dorsen en twee waar wij koolzaad dorsen. Voor vier jaar geleden hadden wij de laatste graszaadklant. Reden dat er hier weinig graszaad geteeld wordt, is omdat je graan met wat minder risico kunt telen en de graanprijs is over het algemeen beter.
Vier hectare koolzaad
Het dorsen van de vier hectare koolzaad was voor een Groningse akkerbouwer uit de omgeving van Garreweer. In totaal mag Loonbedrijf Tamminga bij deze akkerbouwer negen hectare koolzaad oogsten. Voor de dorswerkzaamheden bij het perceel in Garreweer werd één van de twee John Deere 2256 maaidorsers van stal gehaald. De maaidorser heeft een motorvermogen van 220 pk en de capaciteit van het graanreservoir is 4000 liter. De opbrengst per hectare was gemiddeld 5,4 ton op de weegbrug gemeten, met een vochtgehalte van 8,9 procent. Tamminga: “Het vochtgehalte was perfect, de afnemer vindt een percentage van negen procent ideaal. Dus drogen is niet nodig.” Het koolzaad gaat naar Alfing B.V. in Termunterzijl.
Voor het oogsten van koolzaad vanaf stam maakt Loonbedrijf Tamminga gebruik van een standaard maaibord (18 x 30 met 5,40 meter werkbreedte) en voorzetstuk op opzetmessen. Tamminga: “Wij werken met een voorzetstuk omdat je het koolzaad anders niet goed op het maaibord krijgt, waardoor je te veel verliezen hebt.” Voor het oogsten van graszaad, mocht dat weer aan de orde komen, heeft het bedrijf een 3,60 meter brede opraapkleed pick-up.
Tekst: Dick van Doorn
Beeld: Loonbedrijf Tamminga
