Om de verspreiding van schadelijke organismen te voorkomen stellen landen fytosanitaire eisen aan plantaardige producten. De afwezigheid van schadelijke organismen in exportzendingen van zaaizaden kan vaak zijn onderbouwd met een laboratoriumtoets. De officiële laboratoria van de plantaardige keuringsdiensten of het Nationaal Referentiecentrum Fytosanitair van de NVWA kunnen veel van deze toetsen uitvoeren.
Om daarnaast ook gebruik te kunnen maken van toetsuitslagen van buitenlandse laboratoria is in 2019 een overbruggingsregeling ingesteld. Dit voor schadelijke organismen waarvoor in de officiële Nederlandse laboratoria geen zaadtoets beschikbaar was. Deze overbruggingsregeling loopt op 1 januari 2023 af en zal vanaf nu dan ook geleidelijk vervangen zijn door een definitieve regeling.
Plantgezondheidsverordening
In december 2019 zijn binnen de Europese Unie de Plantgezondheidsverordening en Controleverordening in werking getreden. In samenhang zorgen deze verordeningen ook voor harmonisatie van officiële controles en andere officiële activiteiten bij de import, handel en export van plantaardig materiaal. Op basis van deze EU-wetgeving gelden er sindsdien aangescherpte eisen voor het gebruik van toetsuitslagen van buitenlandse laboratoria bij exportcertificering.
Overbruggingsregeling 2022
In afwachting van het opstellen van de vereiste kwaliteitsgaranties is het gebruik van toetsuitslagen van buitenlandse laboratoria tijdelijk ondervangen met een overbruggingsregeling. Deze wordt in 2022 vervangen door een definitieve regeling. Vanaf vandaag kan toestemming zijn aangevraagd voor het gebruik van toetsuitslagen onder deze nieuwe regeling. Om te zorgen dat de overgang soepel verloopt blijft de huidige overbrugging tot 1 januari 2023 van kracht; voor toetsen die nog niet bij een officieel laboratorium in Nederland beschikbaar zijn. Nieuwe overbruggingsaanvragen zijn nog tot 1 april 2022 in behandeling genomen. Alle toestemmingen onder de overbruggingsregeling komen dan ook op 1 januari 2023 te vervallen.
Belangrijkste veranderingen
In de nieuwe regeling is ook onderscheid gemaakt tussen zaadtoetsen voor pathogenen die in de EU zijn gereguleerd (EU-quarantaineorganismen en zogeheten Regulated Non-Quarantaine Pests (RNQP’s) en organismen die alleen buiten de EU gereguleerd zijn. Voor organismen die gereguleerd zijn in de EU gelden op basis van de controleverordening strengere eisen bij officiële controles en andere officiële activiteiten. Dat geldt dus ook voor toetsuitslagen die gebruikt zijn voor de afgifte van een fytosanitair certificaat. Als er een aanvraag wordt ingediend, beoordeelt de NVWA of een toets voldoet aan de wettelijke randvoorwaarden en vereiste kwaliteitsgaranties.
Bedrijven kunnen vanaf 1 februari 2022 een aanvraag indienen voor het gebruik van toetsuitslagen onder de nieuwe regeling. Bij een positieve beoordeling wordt de betreffende toets opgenomen in een register. Vanaf de datum van goedkeuring mogen de uitslagen van deze toetsen vervolgens door alle exporterende bedrijven zijn gebruikt bij exportcertificering. Er hoeft dus geen toestemming meer aangevraagd te zijn op bedrijfsniveau.
Bron: NVWA
