Bij de start van het seizoen 2021-2022 – na de oogst in augustus vorig jaar – daalde de telersprijsindex van tarwe eerst naar 136 punten, maar steeg daarna fors om in maart 2022 uit te komen op 223 punten. Dat is 35 procent hoger dan in januari, en 87 punten (64 procent) hoger dan een jaar eerder. Er is wereldwijd een grote vraag naar tarwe (onder andere vanuit China), terwijl de voorraden beperkt zijn en de export vanuit de Oekraïne en Rusland, vanwege de oorlog stagneerde. Dit leidt tot hogere prijzen.
De opgelopen tarweprijs kent een mix van oorzaken. Dit is onder meer het gevolg van tegenvallende groeiomstandigheden in diverse teeltregio’s en beperkte voorraden. De oorlog in Oekraïne leidt ertoe dat tarwe-export uit Rusland en Oekraïne (samen goed voor 30 procent van de mondiale tarwe-export) grotendeels is stilgevallen. In Oekraïne werd door de oorlog een derde minder tarwe gezaaid. Er zijn grote zorgen hoeveel graangewassen en oliehoudende zaden geoogst gaan worden. Hierdoor is de mondiale beschikbaarheid van voldoende tarwe zeer onzeker geworden, wat de prijzen sterk heeft opgedreven. De crisis zal naar verwachting ook van invloed zijn op de omvang van de komende oogst in Oekraïne en de Russische export.
Stagnerende export
Naast de stagnerende export vanuit Oekraïne kampt India, dat meer tarwe wil gaan exporteren, met een fors lagere tarweoogst door extreme droogte. Ook ongunstige weersomstandigheden en de slechte conditie van de wintertarwe in de Verenigde Staten heeft invloed op de oogstverwachtingen en prijzen. De VS en de EU vormen samen met Rusland de top 3 van tarwe-exporteurs in de wereld. Hoe kleiner de voorraden, des te lastiger tegenvallers in de oogst kunnen worden opgevangen. Dat heeft een prijsopdrijvend effect.
De toch al hoge tarweprijzen zijn fors verder opgelopen en zullen voorlopig hoog blijven. Overigens komt Nederlandse broodtarwe en meel vooral uit Frankrijk en Duitsland, maar ook die worden vanwege de mondiale situatie duurder. De sterk opgelopen energieprijzen hebben ook effect op logistieke kosten en de productiekosten van brood. De prijs die de consument voor brood moet gaan betalen, zal naar alle waarschijnlijkheid blijven stijgen. De crisis heeft ook impact op de beschikbaarheid van kunstmeststoffen, waarvan Rusland en Belarus belangrijke exporteurs zijn. De beperkte beschikbaarheid van kunstmest kan een negatieve invloed hebben op zowel de inzaai als de opbrengstverwachting van het voorliggende seizoen.
Enorme wereldwijde vraag
Ten slotte wordt de prijs ondersteund door de enorme wereldwijde vraag. Naast het gebruik voor consumptie doeleinden is er bovendien ook meer vraag naar tarwe voor de productie van bio-ethanol. Dit is een gevolg van de hoge energie- en brandstofprijzen. Ook valutaire ontwikkelingen, zwakte in de grondstoffenmarkten, maar vooral de zeer sterk opgelopen geopolitieke spanningen hebben effect op de tarwe- en broodmarkt.
Bron: Agrimatie
