In het project PootgoedProof streeft Agrifirm naar optimale inzet van digitale technieken en data om de pootgoedteelt toekomstbestendig te maken. Het project zoekt antwoorden op vragen uit de praktijk over onder andere de duurwerking van middelen tegen phytophthora en tegen luizen om virussen te voorkomen. Een hoofdrol is weggelegd voor een slimme camera voor biomassameting en plantherkenning.
Het begon met vragen van pootgoedtelers in Groningen herinnert Evert Hofman zich. “Zij vroegen ons om een onderbouwing van de duurwerking van luizen- en phytophthoramiddelen in de adviezen van de Agrifirm Virusmonitor en de Phytophthora Aanpak. Vooral in de fase van de snelle loofgroei is inzicht in de duurwerking een cruciale factor. Loofgroei leidt tot verdunning van het gewasverzorgingsmiddel of onbeschermde delen van de plant. Om daar rekening mee te houden werken onze adviessystemen met groeimodellen en de uitkomsten van meerjarige doseringsproeven. Maar in de praktijk is dat niet altijd nauwkeurig genoeg. We hadden behoefte aan meer data over gewasgroei in relatie tot de minimale effectieve dosis van de middelen. Om daarmee de praktische waarde van de Virusmonitor en de Phytophthora aanpak verder te verbeteren. En zo begon onze speurtocht.”
Gebruiksvriendelijk
Een belangrijke voorwaarde voor het verzamelen van de data was dat het automatisch moest kunnen en gebruiksvriendelijk moest zijn. Dan kom je als nel op het idee van een camera op de trekker vervolgt de projectleider van Agrifirm. “Tijdens het groeiseizoen rijdt de teler immers vrijwel wekelijks met zijn trekker door z’n aardappelpercelen. Een uitgelezen mogelijkheid om loofgroeidata te verzamelen.”
De ideale camera werd gevonden in de PerPlant gewascamera die wordt geïmporteerd door de firma Homburg Holland. Inmiddels hebben drie Groningse pootgoedtelers een seizoen lang met de camera gewerkt. Hofman: “Dit seizoen hebben we de camera’s alleen gebruikt om metingen te doen om onze groeimodellen te optimaliseren. Komende winter gaan we die metingen vergelijken met satellietdata en de voorspellingen van ons groeimodel. Volgend jaar willen we stap zetten naar realtime toepassing. De metingen van de camera worden dan gebruikt voor directe (online) aansturing van de veldspuit.”
Behoud van rendement
Alle toepassingen van de PerPlant gewascamera zijn ondergebracht in het project PootgoedProof dat Agrifirm vorig jaar met succes heeft ingediend voor subsidie vanuit de EU. De subsidieaanvraag liep via Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN) en werd gesteund door LTO Noord en een aantal pootgoedhandelshuizen.
PootgoedProof omvat drie hoofdwerkpakketten waarin wordt samengewerkt met negen pootgoedtelers, vertelt Hofman. “Het eerste werkpakket draait om de verbetering van onze adviesmodellen voor luisbestrijding en phytophthora, de Virusmonitor en de Phytophthora Aanpak. In het tweede pakket doen we ervaring op met plaatsspecifieke onkruidbestrijding en variabele loofdoding; dat laatste is weer een toepassing van biomassameting. En in het derde werkpakket werken we aan verbetering en bredere toepassing van ons systeem voor balansbemesting. De negen telers zijn bij alle werkpakketten betrokken met uitzondering van het werkpakket voor onkruidbestrijding en biomassameting. Dat pakken we op met de drie pootgoedtelers die rijden met de gewascamera.”
De rode draad door alle activiteiten binnen het project PootgoedProof is het streven naar een toekomstbestendige teelt. “We willen met de inzet van digitale technieken en teeltdata naar een meer gerichte inzet van gewasbeschermingsmiddelen en meststoffen”, licht Hofman toe. “We streven naar een zo laag mogelijke milieu-impact onder de randvoorwaarde dat het rendement voor de teler op peil moet blijven en de teeltrisico’s beheersbaar blijven.”
De Agrifirm Virusmonitor en Phytopthora Aanpak
De Virusmonitor en Phytophthora Aanpak zijn adviessystemen die draaien op het telersdashboard binnen MijnAgrifirm. De Virusmonitor voorspelt het optreden van luizenvluchten op perceelsniveau voor de 15 belangrijkste luizensoorten. De teler krijgt de verwachte vectordruk voor Y-virus en bladrol te zien. De nauwkeurigheid van deze voorspelling is 95 procent. De tweede factor is de beschermingsduur van voorgaande bespuitingen. Die wordt berekend met gegevens van de fabrikanten. Op basis van de verwachte luizenpieken en de berekende beschermingsduur beslist de teler wanneer en met welk luizenmiddel hij gaat spuiten.
De Phytophthora Aanpak werkt volgens een vergelijkbaar principe. Op basis van weersgegevens, gewasdata en voorgaande bespuitingen berekent een adviesmodel, ontwikkeld door WUR in samenwerking met Agrifirm, de infectiekansen voor de schimmel en de resterende beschermingsduur. De teler krijgt advies over spuittijdstip, middelkeuze en dosering. Het model streeft in principe naar een preventief schema maar als dat door omstandigheden niet haalbaar is, wordt een stopbespuiting geadviseerd.
Pootgoedteler Martinus Duisterwinkel
Martinus Duisterwinkel is positief over zijn deelname aan het project PootgoedProof van Agrifirm. Samen met collega telers kijkt hij onder andere naar de inzetbaarheid van gewascamera’s voor betere teeltadviezen. “Wij handelen het liefst op basis van feiten en metingen.”
In het Groningse ’t Zandt verbouwt Martinus Duisterwinkel in maatschap met zijn vader en broer zo’n 145 hectare pootaardappelen. Martinus is een van de negen pootgoedtelers die deelneemt aan het project PootgoedProof van Agrifirm. In dat project worden, zoals hiernaast uitgebreider beschreven, een aantal innovaties voor de pootgoedteelt in de praktijk beproefd. Nieuwe dingen proberen is de maatschap sowieso niet vreemd. “Met het huidige middelenpakket wordt het steeds lastiger om een gezond en virusvrij gewas te telen”, stelt Duisterwinkel. “We hebben een aantal jaren stro tussen de ruggen gestrooid maar dat bracht niet wat we hoopten. Dit jaar zijn we begonnen met luizengaas over de miniknollen; daar hebben we wel goede verwachtingen van. En toen Agrifirm vroeg of we wilden meedoen met PootgoedProof hoefden we niet lang na te denken.”
Kansen voor gewascamera
Afgelopen teeltseizoen heeft Duisterwinkel met de PerPlant gewascamera op hun zelfrijdende veldspuit bij elke werkgang in de pootaardappelen biomassa metingen gedaan. Duisterwinkel: “Dit jaar is het bij metingen gebleven maar volgend jaar is het de bedoeling om de data te gebruiken voor betere spuitadviezen en aansturing van de veldspuit.” Voor hun eigen bedrijf ziet de pootgoedteler diverse toepassingen voor de gewascamera. “Variabel loofdoden heeft onze interesse en plaatsspecifieke onkruidbestrijding in de graanstoppel ziewe ook wel zitten. Onze Agrifac zelfrijdende veldspuit met pulserende doppen is daar heel geschikt voor.” Gebruik van gewasgroeidata in het virusmodel van Agrifirm vraagt volgens Duisterwinkel een langere adem. “Ik denk dat je daar meerjarige data voor nodig hebt.
Maar het is natuurlijk wel een mooie ontwikkelingsrichting. Ik ben heel nieuwsgierig wat we daar deze winter over te horen krijgen als Agrifirm de gewasdata heeft geanalyseerd.”
Residumetingen
Alles overziend is Duisterwinkel positief over deelname aan het project. “We doen graag mee aan dit soort initiatieven. Alleen al het sparren met collega-telers en Agrifirm-adviseurs over mogelijke verbeteringen in de pootgoedteelt vinden we waardevol. En we zijn met hele concrete dingen bezig. Er zijn bijvoorbeeld ook residumetingen gedaan om te kijken hoeveel actieve stof er nog in de planten aanwezig is na een bepaalde tijd. Wij nemen onze beslissingen ook altijd het liefst op basis van feiten en metingen. Daarom vinden we het positief dat Agrifirm het initiatief voor dit project heeft genomen.”
Uitdagingen bij combinatiebespuitingen
De meeste pootgoedtelers kiezen ervoor om bespuitingen tegen luizen en phytophthora zo veel mogelijk te combineren. “Onze adviesmodellen zijn daar ook op ingericht”, weet Hofman van Agrifirm. “We noemen dat een dynamisch ziekteadvies. Maar uit oogpunt van effectiviteit is het soms beter om de bespuitingen apart te doen. Elk op z’n optimale moment en met de optimale dosering. We hopen dat PootgoedProof ons nog meer handvatten biedt om die manier van werken in de toekomst te kunnen ondersteunen.” Aldus Evert Hofman van Agrifirm.
Bron: Agrifirm




