Uireka 4.0 van start: nieuwe impuls voor toekomstbestendige uienteelt

Uientelers worden geconfronteerd met toenemende druk van ziekten en plagen, strengere regelgeving en grilligere weersomstandigheden. Dit vraagt om andere keuzes in teelt, bewaring en gewasbescherming. Om deze uitdagingen gericht aan te pakken, start Uireka 4.0: een ketenbreed onderzoeksprogramma dat loopt van 2026 tot en met 2029.

Negen jaar onderzoek, tientallen praktijkproeven en een reeks concrete doorbraken: Uireka heeft bewezen wat ketensamenwerking kan brengen. De fusariumtoets, ruggenteelt met fertigatie en nieuwe aanpakken van trips en valse meeldauw zijn resultaten waar telers concreet mee aan de slag kunnen.

Uireka heeft zich daarmee ontwikkeld tot een ketenplatform waarin alle geledingen, van veredelaar tot exporteur, investeren in het gezamenlijk oplossen van teelt- en bewaarvraagstukken. Met als doel de kwaliteit en exportpositie van de Nederlandse ui op een hoog niveau te houden en de teelt verder te verduurzamen.

Nieuwe uitdagingen

Tegelijkertijd blijven nieuwe uitdagingen zich aandienen. De teelt verschuift deels naar nieuwe gebieden in Nederland, wat nieuwe vragen oproept rond bodem, water en ziekten. Inmiddels investeren zes provincies mee in het mogelijk maken van een sterke uienteelt in hun regio. Ook BO Akkerbouw haakt opnieuw aan als financier van een deel van het onderzoek.

Gericht onderzoek op actuele thema’s

Binnen Uireka 4.0 werken meer dan tachtig partners samen aan praktische oplossingen. Het programma bestaat uit meerdere publiek-private samenwerkingen (PPS) en werkpakketten (WP), gericht op de thema’s fusarium, irrigatie en teeltsystemen, rassenonderzoek en bewaring.

Fusarium: Verdieping van kennis over deze bodemgebonden ziekte en effectieve beheersstrategieën. Het onderzoek richt zich op kennis over hoe de pathogeen zich verspreidt, hoe hij beïnvloed kan worden door andere gewassen in de rotatie en welke rol onkruiden kunnen spelen.
Irrigatie en teeltsystemen: Onderzoek naar efficiënt watergebruik en optimalisatie van teeltsystemen. Proeven met ruggenteelt en fertigatie op Colijnsplaat laten al veelbelovende resultaten zien, waaronder minder fusarium.
Rassenonderzoek: Onafhankelijk rassenonderzoek zaaiuien op klei- en zandlocaties in heel Nederland, als keuzehulp voor telers bij het bepalen van de beste rassen voor hun perceel. Jaarlijkse publicatie vindt eind augustus plaats.
Bewaring: Verkenning naar alternatieven voor het gebruik van de spruitremmer MH (Maleïne Hydrazide), met behoud van kwaliteit en marktwaarde gedurende het bewaarseizoen.

Kennisdeling als speerpunt

Onderzoek heeft alleen waarde als de resultaten de praktijk bereiken en telers ermee aan de slag gaan. Daarom wordt de Uireka Academy voor ketenpartners, onderwijs en studiegroepen voortgezet en uitgebreid. Ook krijgt de kennisontsluiting via kennisplatform Crkls een extra impuls en wordt de website vernieuwd voor een betere toegankelijkheid. Het vertalen van onderzoeksresultaten naar concrete maatregelen op het bedrijf blijft een kernambitie van het programma.