Op een aantal bietenpercelen op de kleigronden in Groningen, in Noord-Holland midden, Kop van Noord-Holland en Wieringermeer is de schadedrempel van groene bladluizen (groene perzikluizen, sjalottenluizen en aardappeltopluizen) overschreden. Zie de ‘Bladluiswaarschuwingskaart’.
Groene bladluizen kunnen vergelingsziekte overbrengen. Vergelingsziekte kan veroorzaakt worden door drie verschillende virussen (BYV, BMYV en BChV). Bij overschrijding van de schadedrempel is het belangrijk om in te grijpen. Op de website van het IRS vindt u een overzicht van de gewaarschuwde gebieden.
Controleer uw perceel
De bladluiswaarschuwingsdienst adviseert telers alert te zijn en hun bietenpercelen wekelijks te controleren op aantallen groene bladluizen. Bekijk ook de IRS-video ‘Vergelingsziekte beperken: wekelijks waarnemen tot half juli noodzakelijk’. Zet insecticiden alleen in indien de schadedrempel is overschreden, eerder heeft geen zin. In de onderstaande tabel is te zien bij welke aantallen groene bladluizen het nodig is om in te grijpen.
| periode | aantal groene bladluizen per tien planten |
| april, mei en eerste helft juni | meer dan twee |
| tweede helft juni | meer dan vijf |
| eerste helft juli | meer dan vijftig |
Bestrijdingsdrempels van de groene bladluizen.
Zuigschade door zwarte bonenluizen
Zwarte bonenluizen veroorzaken vooral zuigschade en zijn zeer slechte overbrengers van de vergelingsvirussen. Daarom ligt de schadedrempel ook veel hoger dan die van de groene bladluizen. Ingrijpen is alleen nodig als 50 procent van de planten bezet is met gemiddeld 30-50 zwarte bonenluizen. Zie de onderstaande tabel.
| maand | aantal zwarte bonenluizen |
| april/mei/juni | meer dan 50% van de planten bezet met kolonies van dertig tot vijftig luizen |
| juli | meer dan 75% van de planten bezet met grote kolonies van meer dan 200 luizen per plant |
Bestrijdingsdrempels van de zwarte bonenluis.
Advies insecticiden
IRS adviseert om insecticiden pas in te zetten als de schadedrempel is overschreden. Eerder inzetten heeft geen zin.
In 2025 hebben alleen Teppeki, Afinto en Inter Peki WG een toelating om bladluizen en vergelingsziekte te beheersen. Dit zijn allemaal middelen met dezelfde werkzame stof, namelijk flonicamid. Daarnaast zijn er vrijstellingsaanvragen voor twee middelen ingediend door Cosun met medewerking van BO Akkerbouw. Op dit moment is er helaas nog geen duidelijkheid over eventuele vrijstellingen van middelen om bladluizen en vergelingsziekte te beheersen. Zodra hierover meer bekend is, zal het IRS dit op www.irs.nl bekend maken. Stel een bespuiting bij overschrijding van de schadedrempel echter nooit uit: een vroege aantasting leidt tot meer schade dan een late aantasting.
Teppeki, Afinto en Inter Peki WG (0,14 kg/ha – allen 1 toepassing per seizoen) kunnen zijn ingezet vanaf opkomst tot en met tienbladstadium (maar zeker ook niet later dan 1 juni!). Later inzetten kan leiden tot overschrijding van de MRL.
Bij overschrijding van de schadedrempel van de zwarte bonenluis kan ook Pirimor (0,4 kg/ha) worden ingezet. Dit middel adviseren we niet bij aanwezigheid van groene bladluizen in verband met de resistentie van de groene perzikluizen voor dit middel.
Andere aanpak vereist
Omdat de groene perzikluizen de vergelingsvirussen op een andere manier ((semi-) persistente manier) overbrengen dan virussen in pootgoed en tulpen (veelal non-persistente manier) is de aanpak van de virussen anders. Middelen zoals olie en pyrethroïden zijn om die redenen dan ook niet effectief in de virusbeheersing in de bietenteelt. Bovendien doden pyrethroïden de natuurlijke vijanden die we hard nodig hebben voor een effectieve beheersing van vergelingsvirussen.
Bron en beeld: IRS
