De prijsindex af-boerderij is vanaf september met twee procent verder gedaald naar 174 punten en ligt fors lager dan op het hoogtepunt van 426 punten in juli dit jaar, maar nog steeds wel 12 procent hoger ten opzichte van november vorig jaar.
De consumentenprijsindex van aardappelen is in november 2024 uitgekomen op 126 punten. Dat is ongeveer één procent lager dan in september 2024 en bijna vijf procent hoger dan in november 2023. De prijsindex van de verwerkende industrie kwam in november 2024 uit op 163 punten, ruim één procent hoger dan in september 2024 en bijna drie procent hoger dan dezelfde maand vorig jaar.
Consumentenprijsindex
De consumentenprijsindex van aardappelen is in november 2024 uitgekomen op 126 punten. Dat is één procent lager dan in september 2024 en bijna vijf procent hoger dan in november 2023. De licht stijgende prijstrend die in maart dit jaar was ingezet en in augustus een hoogtepunt bereikte, is doorbroken doordat er gemiddeld genomen een heel redelijke oogstopbrengst was, waardoor het aanbod van aardappelen goed is. Het toont aan dat de consumentenprijsindex de stijgende trend in af-boerderijprijzen volgt met een kleine vertraging en een sterk gedempt effect.
Prijsindex af-boerderij
De prijsindex af-boerderij is met twee procent gedaald naar 174 punten. Dit ligt flink lager dan de 426 punten van juli dit jaar. Elk jaar is er een stijging te zien in af-boerderijprijzen voor de start van het nieuwe oogstseizoen. Dit jaar was de stijging echter uitzonderlijk hoog doordat de oogstramingen onzeker waren in verband met het natte voorjaar.
Door het natte voorjaar is er ook veel ziektedruk geweest, wat heeft geleid tot hogere kosten door een toename in gebruik van gewasbeschermingsmiddelen of het branden van percelen bij de biologische aardappeltelers. Naar verwachting zullen de af-boerderijprijzen op een hoger niveau blijven in de komende jaren. Dit komt door de hogere kosten en risico’s van de aardappelteelt, die het gevolg zijn van klimaatrisico’s en waarvoor de telers gecompenseerd moeten worden.
Voorlopige oogstraming
Het CBS heeft een voorlopige oogstraming van 3,6 miljoen ton afgegeven voor de Nederlandse consumptieaardappeloogst in 2024. Dat is een lichte stijging ten opzichte van voorgaand oogstjaar toen de opbrengst 3,4 miljoen ton bedroeg en is met name toe te schrijven aan een vier procent groter areaal. De opbrengsten per hectare lagen met 43 ton per hectare 3,4 procent lager dan in 2023 en 7,7 procent lager dan het vijfjarig gemiddelde.
De verwachting is dat er toenemende druk op de aanbodzijde van aardappelen zal blijven, met name in Nederland en België. Deze druk is veroorzaakt door de sterke vraag naar landbouwgrond (deels voor andere activiteiten), strengere regelgeving, duurzaamheidseisen vanuit verwerkers en supermarkten en klimaatverandering, die leidt tot extreme weersomstandigheden, verzilting en hogere ziektedruk.
Daar staat tegenover dat Frankrijk een record aardappeloogst had van 7,6 miljoen ton, voornamelijk als gevolg van uitbreiding van het areaal. Ook in Duitsland is het areaal uitgebreid, wat leidt tot een totale areaal uitbreiding van deze vier landen van zeven procent naar circa 560 duizend hectare. De areaaluitbreiding is noodzakelijk om aan de toenemende vraag naar grondstof vanuit de nieuwe fritesfabrieken in Noord-Frankrijk te voldoen.
Wereldwijde vraag
De Franse aardappelteelt en -industrie is hiermee ingesprongen op de sterk groeiende wereldwijde vraag naar met name industrieaardappelen vanuit de horeca en fastfood in opkomende economieën. Tijdens de coronaperiode was er tijdelijk een dip in de vraagzijde te zien, maar vrijwel direct na het opheffen van de beperkende maatregelen is de vraag weer aangetrokken. Als gevolg hiervan laat de opbrengstprijs van de verwerkende industrie een opwaartse trend zien sinds begin 2022. Naast de groeiende vraag, spelen de hogere productiekosten zoals die voor pootgoed en machineonderhoud ook een rol in de opwaartse prijstrend. De verwachting is dan ook dat de industrieprijs hoog zal blijven.
Aardappelverwerkende industrie
De aardappelverwerkende industrie verwerkte over de afgelopen 12 maanden (november 2023 – november 2024) circa 3,8 miljoen ton aardappelen. Zo blijkt uit de verwerkingscijfers die de Vereniging voor de Aardappelverwerkende industrie publiceerde. Dit getal ligt iets onder het niveau van dezelfde periode vorig jaar (circa 4,0 miljoen ton). Wat verklaard kan zijn door de eerder beschreven trends van relatief hoge prijzen en beperkte beschikbaarheid van aardappelen.
Bron: Agrimatie
