In de afgelopen weken heeft IRS de eerste gewasmonsters uit 2025 onderzocht op de aanwezigheid van de ziekten SBR (Candidatus Arsenophonus phytopathogenicus; afgekort ARSEPH) en RTD (Candidatus Phytoplasma solani: afgekort PHYPSO). Daarbij zijn tot nu toe twee suikerbietenmonsters positief bevonden op SBR.
De monstername en analyses lopen nog door, er blijven nieuwe monsters binnenkomen. Via dit bericht houdt het IRS u de komende tijd op de hoogte van de ontwikkelingen rondom deze ziekten.
SBR opnieuw vastgesteld
SBR is geen nieuwe ziekte. In 2023 zijn vier bietenmonsters positief getest op SBR; één uit de Noordoostpolder en drie uit de omgeving van Roermond. In 2025 betreft het momenteel twee bietenmonsters: één afkomstig uit de gemeente Leudal en één uit de gemeente Echt-Susteren.
Aanzienlijke schade
In hotspotgebieden in Duitsland veroorzaken de ziekten SBR en RTD aanzienlijke schade. Daar zijn de suikergehaltes in aangetaste bieten dramatisch laag en vertonen vrijwel alle bieten duidelijke symptomen. Typische symptomen zijn vergeling en verwelking van bladeren binnen een paar weken na infectie en bruin verkleuring van de vaatbundels in de wortels. Inmiddels is in Duitsland meer dan 100.000 hectare aangetast door deze ziekten.
Weinig symptomen in Nederland, maar alertheid blijft geboden
In Nederland is de situatie gelukkig nog beperkt. Tot nu toe zijn slechts milde symptomen waargenomen. Op basis van de huidige bevindingen verwachten we geen negatieve invloed op het suikergehalte bij de oogst. Toch is het van groot belang om nu al maatregelen te nemen, zodat verdere verspreiding en opbouw van de ziekte in de komende jaren kan worden voorkomen.
Maatregelen nemen
SBR en RTD worden overgebracht door glasvleugelcicaden, die overwinteren in wintergranen. Wanneer op een perceel SBR of RTD is vastgesteld, is het raadzaam om na de teelt van suikerbieten (of een ander positief getest gewas) geen wintergranen te telen. Op deze manier sterven de nimfen van de glasvleugelcicaden af, waardoor de levenscyclus van de glasvleugelcicade is doorbroken. Zo is voorkomen dat de volwassen cicaden in 2026 gewassen kunnen infecteren.
Laat verdachte gewassen onderzoeken
Het is belangrijk om de ziekten in een vroeg stadium te signaleren, zodat we met de hele sector ervoor kunnen zorgen dat dit probleem beheersbaar blijft. Beide pathogenen kunnen naast suikerbieten ook andere gewassen aantasten, waaronder aardappelen, rode bieten, wortelen, uien en diverse andere gewassen.
De symptomen in suikerbieten lijken sterk op symptomen veroorzaakt door verticillium, vergelingsziekte en magnesiumgebrek. Bij twijfel kunt u contact opnemen met uw teeltadviseur. Deze kan diagnostische monsters insturen naar het IRS voor laboratoriumanalyse. Om een beter inzicht te krijgen in de verspreiding van SBR en RTD verricht IRS ook onderzoek aan andere akkerbouwgewassen en zal een monitoringssysteem opzetten in 2026. Zie ook: ‘IRS Diagnostiek helpt oorzaak slechtgroeiende bieten te achterhalen’.
Bron en beeld: IRS
