De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft maatregelen getroffen na drie vondsten van het EU-quarantaine-organisme sweet potato chlorotic stunt virus (SPCSV) in de eindteelt van zoete aardappel (Ipomoea batatas).
Zoete aardappel is ondanks zijn gangbare naam doet vermoeden niet nauw verwant aan de aardappel (Solanum tuberosum) en komt uit een andere plantenfamilie. Het virus is voor het eerst in Nederland aangetroffen.
Gecontroleerde afzet voor de consumptiemarkt toegestaan
De NVWA traceert de leveringen van planten uit de besmet bevonden partijen (twee rassen). Overdracht naar gezonde planten in het veld is in Nederland zeer onwaarschijnlijk. Daarom kunnen de partijen geoogst worden, maar mogen zij alleen afgezet worden voor consumptie of als veevoeder. De NVWA houdt toezicht op de volledige afzet van deze partijen. Indien dit niet mogelijk is dient het materiaal fytosanitair veilig vernietigd te worden. De verwachting is dat met deze aanpak het virus geëlimineerd wordt. Er is, net als voor alle plant-infecterende virussen, geen risico voor de volksgezondheid.
Opkomende teelt
Zoete aardappel is een opkomende teelt in Nederland. In 2021 was de omvang van deze teelt zo’n 239 ha (teeltopgave RVO). In 2022 heeft de NVWA in het kader van een eerste verkennende survey uitgevoerd naar de mogelijke aanwezigheid van Quarantaine-virussen in zoete aardappel. Hiervoor waren op basis van een steekproef vijf telers van zoete aardappel geselecteerd voor een veldinspectie. Hierbij zijn een aantal monsters genomen die onderzocht zijn op de aanwezigheid van Quarantaine-virussen.
Risico Nederlandse teelten
Sweet potato chlorotic stunt virus is een EU-quarantaine-organisme. Dit betekent dat EU-lidstaten verplicht zijn introductie en verspreiding van het organisme tegen te gaan. In Nederland is het virus nog niet eerder aangetroffen in het veld. Wereldwijd is het virus slechts in een zeer beperkt aantal plantensoorten aangetroffen met zoete aardappel als de bekendste waardplant. Het virus is niet overdraagbaar door contact en kan alleen verspreid worden met besmet plantgoed of via overdracht door de vectoren: Bemisia tabaci (tabakswittevlieg), B. afer sensu lata en Trialeurodes abutilonea. Bemisia tabaci komt voor in kassen in Nederland maar is niet bekend voor te komen buiten kassen.
Door de afwezigheid van vectoren in open teelt wordt het risico op verspreiding van het virus door een vector als afwezig beschouwd. Daarmee is het grootste risico op verspreiding door middel van besmet plantmateriaal. Daarom roept de NVWA de sector/telers op om extra alert te zijn op het gebruik van virusvrij plantgoed.
Bron: NVWA
