De effecten van de coronacrisis zijn voor de akkerbouwer nog steeds voelbaar. Er is evenals vorig jaar nog sprake van vraaguitval van fritesaardappelen. Daar tegenover staat dat de opbrengsten van onder andere peen en uien tot extra inkomsten heeft geleid.
Gemiddelde stand akkerbouwer gestegen
De gemiddelde stand op de lopende rekening van de akkerbouwer was aan het eind van het vierde kwartaal van 2020 gestegen tot ruim 30.000 euro. Deze stand is hoger dan vorig jaar rond dezelfde tijd (+ 1.300 euro). De verbetering in het vierde kwartaal is mede te danken aan het restant van de uitbetaling van betalingsrechten door RVO en uitbetaling noodfonds fritesaardappelen. De akkerbouwbedrijven ontvingen in juli al een voorschot van RVO.
Minder belasting, minder afgelost en minder geïnvesteerd
Over het gehele kalenderjaar bezien werd er minder geld ontvangen voor de verkochte producten dan een jaar eerder. Maar er werd ook minder belasting betaald, minder afgelost en minder geïnvesteerd. Hierdoor bleef de liquiditeit op peil. Echter zowel in het geval van belastingen als aflossingen (en rentebetalingen) zal het deels gaan om uitstel van betalingen. Deze betalingen zullen op een later moment alsnog moeten plaatsvinden. Investeringen kunnen meestal uitgesteld worden, maar vervangingsinvesteringen blijven op termijn wel noodzakelijk.
Minder aardappels verwerkt in 2020
Uit cijfers van de Vereniging voor de Aardappelverwerkende Industrie (Vavi) blijkt dat de aardappelverwerkers in 2020 3.391.400 ton aardappelen hebben verwerkt tot aardappelproducten. Dit is 12% minder dan in 2019. Een groot deel van deze verwerkte producten zijn echter opgeslagen in koelhuizen en zullen, naar verwachting, de markt in 2021 nog negatief beïnvloeden. De uienexport kende in het seizoen 2020/2021 een stijging van ruim 8% ten opzichte van seizoen 2019/2020.
De stand van de rekening courant is een resultante van de bij- en afschrijvingen. Ook neveninkomsten en privé-mutaties zijn in het saldo verwerkt. Een negatief saldo betekent niet automatisch dat een bedrijf betalingsproblemen heeft. Aflossingen van leningen en investeringen hebben ook invloed op de rekening courant. Daarnaast hebben bedrijven naast leningen ook een kredietfaciliteit in rekening courant die ruimte biedt om rood te staan.
Vooruitzichten 2021
We verwachten voor het begin van 2021 een verslechtering van de liquiditeit op akkerbouwbedrijven. De kosten voor de teelt worden al gemaakt terwijl er weinig inkomsten tegenover zullen staan. In meerdere belangrijke afzetlanden voor Nederlandse akkerbouwproducten gelden nog steeds strenge coronamaatregels. Veel horeca- en foodservicebedrijven zijn en blijven gesloten. Anderzijds nemen de verkopen van wel supermarkten toe. De brexit geeft aanloopproblemen en verhoogde kosten voor een soepele export naar het VK. De afzet van bewaarproducten van oogst 2020 loopt in het eerste kwartaal van 2021 door.
Lage prijs voor fritesaardappeltelers
De prijzen voor fritesaardappelen blijven laag. Door de coronacrisis zakte de vraag naar frites in, waardoor er een overaanbod van fritesaardappelen is. De verwerkende industrie haalt bij de telers alleen de gecontracteerde aardappelen op. Uien zijn aan het begin van 2021 wel hoger geprijsd dan een jaar eerder, maar er is al veel verkocht; de voorraden zijn relatief klein. De inkomens voor de akkerbouwbedrijven worden voor oogstjaar 2020 daardoor lager geraamd dan het jaar ervoor.
Marktomstandigheden onvoorspelbaar door coronacrisis
De ontwikkeling van de kaspositie van de akkerbouwbedrijven is afhankelijk van de marktomstandigheden die door de coronacrisis nog onvoorspelbaarder zijn dan anders. Ook zal een deel van de uitgestelde betalingen alsnog voldaan moeten worden. Uitgestelde aflossingen kunnen aan het eind van de looptijd van de lening worden afgelost. Met betrekking tot de graanmarkt blijkt dat de wereldwijde voorraden afnemen en de prijzen toenemen en worden er records gebroken. Er is een positieve stemming op de mondiale graantermijnmarkten.
Subsidiegrens TVL verhoogd
Het kabinet heeft 21 januari 2021 aangekondigd de subsidiegrens van de Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) te verhogen. Het kabinet werkt aan een regeling onder een ander staatssteunkader om middelgrote bedrijven in de land- en tuinbouw met een forse omzetval ook tegemoet te komen in vaste lasten.
Meer informatie
Voor nadere informatie over deze liquiditeitsbarometer en over de belangrijkste pijlers van de kasstroom verwijzen wij graag naar de publicatie op Agrimatie van Wageningen Economic Research. Deze liquiditeitsmonitor is tot stand gekomen als publiek private samenwerking (PPS) tussen Wageningen Economic Research, Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en ABN AMRO. Dit is de laatste uitgave omdat de vierjarige PPS periode is afgelopen. De data zijn afkomstig van het Bedrijveninformatienet van Wageningen Economic Research. Het doel is om de verkregen inzichten te delen en ondernemers te ondersteunen in hun bedrijfsvoering.
Bron: ABN AMRO
